در تمام مکانیزمهای حرکتی، روغنکاری یکی از مهمترین فاکتورهای سلامت و نگهداری محصول در گردش است. کمپرسور چیلر نیز با توجه به شرایط و سازوکار خود از این قضیه مستثنی نیست و روغنکاری مناسب، تضمینکننده سلامت کاری و طول عمر آن است. در چیلرهایی که از کمپرسورهای سیلندر پیستونی استفاده شده، روغنکاری بهوسیله پاشش انجام میشود؛ یا در کمپرسورهایی که پمپ روغن مجزا دارند، این پمپ با انتهای میللنگ کوپل شده است.
نحوه چرخش روغن در کمپرسور چیلر
در کمپرسورهای سیلندر پیستونی، روغنکاری بهوسیله اویل پمپ انجام میگیرد. اویل پمپ در انتهای میللنگ قرار گرفته و با چرخش میللنگ، اویل پمپ نیز به چرخش درآمده و روغن را به حرکت وامیدارد.
اویل پمپ باعث چرخش روغن در روزنه داخل میللنگ میشود و موجب روغنکاری پیستون و گژنپین و در نهایت روانکاری یاتاقان ثابت میگردد. شناخت این قطعات در تعمیر چیلر بسیار مؤثر است.
روغنکاری کمپرسور کریر
همانطور که در شکل بالا مشاهده میکنید، مسیر زردرنگ همان مسیر روغنکاری در کمپرسورهای سیلندر پیستونی است که از طریق یاتاقانها و همچنین پاشش روغن، باعث روغنکاری پیستونها و گژنپین میشود.
جهت اطمینان از روغنکاری مناسب کمپرسور چیلر تراکمی، باید کنترلکنندههای آن را در مدار قرار داد.
مقدار روغن باید توسط سایدگلاس چک شود؛ میزان روغن باید حداقل تا ۱/۳ سایدگلاس باشد.
کلیدهای اختلاف فشار روغن
کنترلکننده فشار روغن در کمپرسورهایی به کار میرود که پمپ روغن مجزا دارند؛ پمپی که با میللنگ کمپرسور کوپل میشود و با دوران میللنگ کار میکند و موجب روغنکاری بهتر سطوح و قطعات متحرک داخل کمپرسور میشود.
این کلید، مدار کنترل را زمانی قطع میکند که اختلاف فشار بین خروجی پمپ روغن و محفظه کارتر میللنگ کم شود. اگر کلید فشار روغن قطع شد، باید عیب آن پیدا شده و بهصورت دستی دوباره تنظیم گردد. کلید فشار روغن الکترومکانیکی انواع مختلفی دارد؛ از جمله برندهای آلکو، رانکو، دانفوس و پن.
زمانی که سطح روغن از کمترین حد مجاز پایینتر برود، کمپرسور پس از ۱۲۰ ثانیه خاموش میشود.
اختلاف فشار طبیعی روغن حدود ۱ تا ۴ بار بالاتر از فشار محفظه کارتر است. یکی از فشارسنجها به کارتر یا شیر مکش و دیگری به خروجی پمپ متصل میشود؛ در صورتی که این اختلاف فشار به کمتر از ۰.۶۳ بار برسد، کلید فشار روغن قطع میگردد.
ساختمان این کلید شامل اجزای زیر است:
- هیتر
- کلید تاخیری
- بیمتال
- کلید کنترل فشار
نقشه برق کنترلکننده روغن
این کنترل برای ایمنی موتور از لحاظ روغنکاری استفاده میشود و در صورتی که فشار روغن موتور به حد خطرناکی برسد، مدار برق بهطور اتوماتیک قطع میگردد. برخی کنترلها قابل تنظیم و برخی دیگر فقط برای فشار معینی طراحی شدهاند. شماتیک بالا یک نمونه از کنترل روغن را نشان میدهد و شامل اجزای زیر است:
- دو عدد فانوسه قابل ارتجاع که به قسمتهای رانش و مکش پمپ روغن وصل میشود و دو میله که فشار این قسمتها را از طریق فانوسه منتقل میکند
- بیمتال (دو فلز غیرهمجنس که در اثر انبساط حرارتی تغییر شکل میدهد)
- هیتر یا گرمکننده
- سوییچ تایمر قطع و وصل
- مقاومت الکتریکی
- دکمهای که در مواقع آزمایش با فشار دادن آن، جریان برق وصل میشود
- سوییچ قطع و وصل در اثر اختلاف فشار
طرز کار کلید کنترل روغن
در کنترل فشار روغن، محل اتصال دو لوله مویین با حروف HI (های پرشر) و LO (لو پرشر) نشان داده شده است؛ قسمت HI به فشار بالای روغن و قسمت LO به مکش وصل میشود.
روش کنترل بدین شکل انجام میگیرد: فاز ابتدا از نقطه L وارد شده و در صورت بسته بودن سوییچ تایمر، از نقطه M برمیگردد.
روغنکاری کمپرسور
روغنکاری پیستونها و گژنپین
فاز مدار فرمان چیلر از نقطه L وارد شده و در صورت بسته بودن سوییچ تایمر، از M برمیگردد و مدار برق چیلر را ادامه میدهد. حال در موقع راهاندازی، چنانچه ظرف مدت حدود ۲ دقیقه اختلاف فشار قسمتهای رانش روغن و مکش به حد نرمال نرسد و میله جابهجا نشده باشد، برق از هیتر میگذرد و هیتر شروع به گرم شدن میکند. در نتیجه بیمتالها حرکت کرده و سوییچ تایمر قطع میگردد؛ جریان برق نمیتواند از نقطه M بگذرد و در نتیجه کمپرسور خاموش میشود.
حال چنانچه میله بعد از دو دقیقه به حد نرمال برسد، اختلاف فشار میله را جابهجا کرده و سوییچ قطع میشود و فاز به هیتر نمیرسد. در این شرایط فاز اصلی مدار فرمان میتواند ادامه یابد و مدار کنترل را حفظ کند. لازم به یادآوری است که فاز هیتر باید توسط یک منبع جداگانه تأمین شود که میتواند با برق ۲۲۰ ولت یا ۱۱۰ ولت کار کند.
جهت تنظیم و نصب، به نکات زیر توجه کنید:
- به کاتالوگ سازنده توجه کنید و شرایط فشار خواستهشده را فراهم کنید.
- وقتی کمپرسور در حال کار است، فشار روغن و فشار کارتر را اندازه بگیرید.
- تفاضل فشار روغن و فشار کارتر، نشاندهنده فشار روغن در یاتاقانهاست.
- عقربه تنظیم را روی فشار ۰.۴ تا ۰.۵ بار میزان کنید؛ فشار روغن با توجه به نوع کمپرسور متفاوت است (در کمپرسورهای کریر تا ۱۵ پوند و در کمپرسورهای کوپلند تا ۳۰ پوند بیشتر از فشار ساکشن).
جهت کنترل فشار روغن، کمپرسور را خاموش کنید و سر سیمها را داخل کنترل فشار روغن به هم وصل کنید. سپس چیلر را راهاندازی کنید. زمان شروع تا خاموش شدن آن باید بین ۹۰ تا ۱۲۰ ثانیه باشد. بعد از اینکه کمپرسور خاموش شد، کلید اصلی را قطع کرده و سیم اتصالدهنده را بردارید؛ سپس دکمه روی کنترل فشار روغن را فشار دهید تا به حالت اولیه برگردد.
خلاصه اجزای کلید کنترل فشار روغن
| جزء | عملکرد |
|---|---|
| هیتر | گرم شدن در صورت عدم رسیدن فشار به حد نرمال |
| بیمتال | تغییر شکل در اثر گرمای هیتر و قطع سوییچ تایمر |
| کلید تاخیری (تایمر) | ایجاد مهلت ۲ دقیقهای برای رسیدن فشار به حد نرمال |
| کلید کنترل فشار | قطع مدار در صورت افت اختلاف فشار به کمتر از ۰.۶۳ بار |
