تمیز کردن لوله های چیلر جذبی

شستشوی لوله های چیلر جذبی

این مقاله به بررسی شستشوی لوله‌های چیلر جذبی و نحوه تمیز کردن آن‌ها می‌پردازد. در ادامه تمامی مراحل، از تشخیص رسوب تا شستشوی شیمیایی، به‌طور کامل شرح داده شده است. اصول اسیدشویی برای انواع دیگر چیلر، از جمله چیلر آب خنک، مشابه است.

نگهداری و تمیز کردن لوله‌های داخل پوسته

در تعمیر چیلر جذبی، اگر آب مدار حامل رسوبات و املاح باشد، این رسوبات روی سطح مبدل‌های حرارتی می‌نشینند و بازده دستگاه را کاهش می‌دهند.

برای همین باید مایع برگشتی از ژنراتور به‌طور دوره‌ای آزمایش شود؛ نکات کلیدی این آزمایش:

  • PH محلول باید ۷ یا بیشتر باشد و در هیچ حالتی نباید از ۶ کمتر شود
  • میزان دی‌اکسیدکربن آزاد نباید بیش از ۵ PPM باشد
  • اندازه‌گیری دی‌اکسیدکربن با دستگاه مخصوص انجام می‌شود

علائم نیاز به اسیدشویی

علاوه بر کاهش تدریجی ظرفیت، این نشانه‌ها معمولاً زودتر از همه در بازدید میدانی دیده می‌شوند:

  • کاهش میزان جذب در ابزوربر
  • افزایش سطح مبرد در اواپراتور
  • افزایش فشار و خروج تدریجی دستگاه از وکیوم
  • بالا رفتن اختلاف دمای آب ورودی و خروجی نسبت به حالت اولیه
💡 نکته فنی: با توجه به شرایط سختی آب، توصیه می‌شود هر سال درب واتر باکس باز و میزان رسوب لوله‌های ابزوربر و کندانسور بررسی شود؛ حتی اگر علائم بالا هنوز مشاهده نشده باشد.

وقتی ظرفیت لوله‌ها کاهش می‌یابد، باید آن‌ها بازدید شوند. گرفتگی و انسداد لوله‌ها معمولاً از ته‌نشین شدن دو نوع ماده رخ می‌دهد:

۱. گرد و غبار و مواد زائد

این مواد از قسمت‌های دیگر مدار وارد لوله می‌شوند. روی کل سطح لوله رسوب نمی‌کنند، بلکه در ته لوله جمع می‌شوند. با افزایش این رسوبات، افت فشار آب عبوری از لوله زیاد می‌شود.

این نوع گرفتگی به‌راحتی قابل تشخیص است. با برس مخصوص از جنس برنز ریز و سبک، می‌توان آن را از سطح داخلی لوله برطرف کرد.

۲. رسوبات سخت معدنی

این رسوبات از یک لایه سخت از نمک‌های معدنی تشکیل می‌شوند که همراه آب وارد لوله شده و روی سطح داخلی آن می‌نشینند. برخلاف نوع اول، این پوسته معمولاً با چشم قابل تشخیص نیست، اما انتقال حرارت را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد. تجربه نشان می‌دهد این پوسته‌ها بیشتر از کربنات کلسیم، سولفات کلسیم و سیلیکات‌ها تشکیل شده‌اند.

تا زمانی که لوله‌ها خیس هستند، شناسایی این رسوبات دشوار است. به همین دلیل بهتر است پیش از تمیزکاری، لوله‌ها کاملاً خالی و خشک شوند و سپس پوسته‌ها بررسی شوند.

برای تشخیص رسوب در لوله‌های اواپراتور، اختلاف دمای بین آب سرد خروجی و مایع مبرد را مقایسه کنید. برای لوله‌های کندانسور نیز اختلاف دمای بین آب خروجی از کندانسور و مایع مبرد خروجی راهنمای خوبی است. افزایش هر یک از این اختلاف‌های دمایی نسبت به حالت اولیه، نشانه ایجاد رسوب است.

شستشوی لوله‌های چیلر جذبی به‌وسیله اسید

وقتی لوله‌ها با املاح سختی پوشیده شده باشند، باید با اسید پاک شوند. پیش از پاک‌سازی با اسید، لوله‌ها ابتدا با برس تمیز می‌شوند.

برای این کار از پمپ گریز از مرکز با قدرت ۰.۲۵ اسب بخار، دبی ۳۰ گالن در دقیقه و هد ۱۰ فوت استفاده می‌شود. روی لوله هواگیری در بالای حلزونی این پمپ باید شیر نصب شود.

پیش از شروع پاک‌سازی، لوله‌های مورد نظر باید از مدار آب سیستم جدا شوند؛ برای این کار فلنج‌ها باز و با ورق فلزی یا واشر مسدود می‌شوند. مدت زمان اسیدشویی معمولاً بین ۴ تا ۶ ساعت است و پس از آن، لوله‌ها دوباره از نظر میزان رسوبات باقی‌مانده بررسی می‌شوند.

⚠️ هشدار ایمنی: هنگام کار با اسید حتماً از عینک محافظ، دستکش و پیش‌بند لاستیکی استفاده شود. نوع اسید و غلظت آن نیز باید طبق توصیه کارخانه سازنده چیلر انتخاب گردد.

فرآیند تمیز کردن لوله‌ها

برای شستشوی لوله‌های چیلر جذبی در فرآیند نگهداری، این مراحل رعایت می‌شود:

  1. بررسی رسوبات و میزان تراکم آن‌ها و نمونه‌برداری
  2. انتخاب روش و حلال مناسب برای رسوب‌زدایی، پس از انجام تست‌های مربوط
  3. آماده‌سازی وسایل و فضا مطابق دستورالعمل؛ ترکیب هر دو روش شیمیایی و مکانیکی توصیه می‌شود

فرآیند تمیز کردن شیمیایی

  1. انجام عملیات تمیز کردن شیمیایی
  2. برآورد میزان قلیای مورد نیاز برای خنثی کردن محلول اسیدی
  3. خنثی‌سازی محلول به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه، به‌گونه‌ای که هنگام خارج کردن، PH محلول بین ۶ تا ۸ باشد
  4. شستشو با آب در مدار A و B و اندازه‌گیری PH تا زمانی که محلول کاملاً شفاف شود؛ این کار معمولاً ۳ تا ۵ بار تکرار می‌شود
  5. تمیز کردن مدار آب برج خنک‌کن با جریان مداوم آب، حداقل به مدت ۲ ساعت در مدار B
  6. پر کردن آب در مدار برج خنک‌کن؛ برای جلوگیری از خوردگی PH باید بین ۸ تا ۹ باشد و برای جلوگیری از یخ‌زدگی از محلول ضدیخ ضدخوردگی استفاده شود

تعیین حلال مناسب برای تمیز کردن شیمیایی

با انجام آزمون حل‌شوندگی روی نمونه رسوبات در حلال‌های مختلف، بهترین گزینه انتخاب می‌شود. نمونه رسوب در حلال مورد نظر قرار می‌گیرد و با توجه به میزان حباب تولیدشده، تناسب حلال با نوع رسوب تعیین می‌شود.

برای انجام این کار، مراجعه به متخصصین اکیداً توصیه می‌شود؛ زیرا انتخاب اشتباه حلال می‌تواند به لوله‌ها آسیب برساند.

انواع رسوب‌ها

تشکیل انواع مختلف رسوب و گل‌ولای در چیلرهای جذبی، بسته به شرایط کارکرد و جنس دستگاه، محتمل است. جدول زیر شایع‌ترین انواع آن را نشان می‌دهد.

جدول ۱ – انواع رسوب و روش تشخیص و برطرف کردن آن

نوع رسوبرنگ و مشخصهتمیزکننده مناسبروش خنثی‌سازیملاحظات
زنگ آهنقرمز مایل به قهوه‌ای / خیلی سختاسید هیدروکلریدسود سوزآور
نمک‌های منگنز و کلسیمخاکستری مایل به سفید / نرم است و با فشار دست پودر می‌شوداسید سولفامیکسود سوزآوربه علت اثرات زیست‌محیطی، اسید سولفامیک حتماً باید قبل از خروج خنثی شود
رسوب‌های سیلیکاتیخاکستری مایل به سفید / سخت است و با فشار دست پودر یا حل نمی‌شوداسیدهای هیدروفلوریک / نمک‌های آلیآب آهک پس از خارج کردن محلولاز حلال حاوی آمونیاک پرهیز شود، چون با مس واکنش می‌دهد
گل و لایسبز / خاکستری / سیاه / قهوه‌ای / زرد / بسیار نرم و لزجاسیدهای آلی / پراکسیدهای هیدروژنشستشو با آباز پراکسیدها وقتی آب اسیدی است استفاده نشود و به فاضلاب تخلیه نگردد
مخلوط زنگ آهن و گلقهوه‌ای / زرد / نرم و لزجپراکسیدهای هیدروژن / اسید هیدروکلریکشستشو با آب / سود سوزآور وقتی از اسید استفاده شدهرعایت موارد فوق
مخلوط آهن و سیلیکاتقهوه‌ای / زرد / تا حدودی نرماسیدهای هیدروکلریک + اسیدهای هیدروفلوریکآب آهک پس از خارج کردن محلولرعایت موارد فوق
مخلوط سیلیکات و منگنزخاکستری مایل به سفید / بسیار سختاسیدهای هیدروکلریک + اسیدهای هیدروفلوریک / اسیدهای سولفامیک + اسیدهای هیدروفلوریکآب آهک پس از خارج کردن محلولرعایت موارد فوق
مخلوط آهن، سیلیکات و منگنزقرمز مایل به قهوه‌ای / بسیار سختاسیدهای هیدروکلریک + اسیدهای هیدروفلوریکآب آهک پس از خارج کردن محلولرعایت موارد فوق

در چیلرهای صنعتی که حجم رسوب‌گذاری بیشتر است و در انواع دیگر مانند چیلرهای سانتریفیوژ، رعایت همین اصول اسیدشویی الزامی است؛ برای آشنایی بیشتر می‌توانید مقاله کمپرسورهای چیلر سانتریفیوژ را هم مطالعه کنید. اگر رسوب یا خوردگی لوله‌ها آن‌قدر شدید باشد که اسیدشویی دیگر مؤثر نباشد، تنها راه‌حل باقی‌مانده ریتیوب چیلر (تعویض لوله‌های چیلر) است.

برای کاهش دفعات اسیدشویی، توجه به انتخاب چیلر و نحوه چیدمان آن و کیفیت آب مدار از ابتدا اهمیت زیادی دارد؛ این نکته برای تمامی انواع سیستم‌های سرمایشی صادق است، نه فقط چیلر جذبی.

تحریریه تیم خدمات فنی مهندسی به فیکس

برداشت از مطالب سایت تنها با ذکر منبع و لینک سایت مجاز می‌باشد

9 thoughts on “تمیز کردن لوله های چیلر جذبی

  1. مصطفی از ارومیه میگوید:

    از اینکه بدون هیچ چشم داشتی مقالات بسیار مفید ساده قابل فهم و کاملی ارائه میکنید از شما سپاسگزار هستم امیدوارم در کارتان روز به روز موفق باشین

  2. یونس.ج میگوید:

    باسلام توضیحات خیلی خوب و عالی نوشتین خسته نباشین. فقط لطفا یه سوال ; برا تهیه هرکدوم از این اسیدها کجا ها بیشتر باید دنبالشون بگردیم؟ممنون و سپاسگزارم

  3. بهمن مختاری میگوید:

    با سلام و وقت بخیر
    مطالب بسیار مفید و راهبردی در سایت شما وجود دارد که قابل مقایسه با هیچکدام از سایتهای مشابه نیست . این امر نشان دهنده تخصص بالا و نظر بلند مدیران شرکت است .
    آرزوی موفقیت و توفیق روزافزون برای گروه شما دارم

    • تحریریه به فیکس میگوید:

      سلام
      بسیار ممنون از نظرتون. لطف دارید
      بله مطالب ایجاد شده در سایت توسط کارشناسان و متخصصان این مجموعه ایجاد شده است و همگی بر اساس تجربیات و مطالعات تیم به فیکس نوشته شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *