در این مقاله به مقایسه چیلر و VRF میپردازیم و مزایا، معایب، هزینه نگهداری و تعمیرات، هزینه اولیه، مصرف انرژی و سایر عوامل تأثیرگذار در انتخاب یکی از این دو سیستم را بررسی میکنیم.
ساختار اصلی چیلر و VRF کاملاً متفاوت است و از نظر فنی قابلمقایسه نیستند؛ همانطور که مثلاً چیلر تراکمی آب خنک و هوا خنک را میتوان مستقیم مقایسه کرد، اما چیلر و VRF ساختار متفاوتی دارند.
با این حال، از نظر کاربرد در تهویه مطبوع و تأمین آسایش محیط، میتوان این دو سیستم را با هم مقایسه کرد. برای سادهتر شدن مطلب، در این مقاله مینی چیلر و VRF را مقایسه میکنیم؛ ابتدا اشاره کوتاهی به ساختار هرکدام میکنیم تا مطلب برای کسانی که آشنایی کافی با این سیستمها ندارند هم ملموس باشد.
آشنایی با چیلر تراکمی هوا خنک و نحوه کارکرد
چیلرهای تراکمی به دو دسته آب خنک و هوا خنک تقسیم میشوند. چون موضوع این مقاله مینی چیلر است و مینیچیلرها همیشه هوا خنک ساخته میشوند، فقط به بررسی چیلر هوا خنک میپردازیم.
اجزای اصلی این چیلر شامل کمپرسور، کندانسور، شیر انبساط (اکسپنشن) و اواپراتور است. مبرد در کمپرسور متراکم میشود، در کندانسور با کمک فن از حالت گاز به مایع تبدیل میشود، و پس از عبور از اکسپنشن، بهصورت مخلوطی از گاز و مایع با فشار و دمای پایین وارد اواپراتور میشود.
در اواپراتور، مبرد با جذب حرارت آب، آن را خنک میکند. آب داخل چیلر تا دمای ۷ درجه سانتیگراد سرد شده و توسط پمپ به سمت یونیتهای داخلی (فنکویلها) میرود. در یونیت داخلی، هوا با عبور از روی کویل خنک میشود و آب حرارت محیط را جذب کرده و به چیلر برمیگردد تا سیکل تکرار شود. برای مطالعه بیشتر، مقاله چیلر تراکمی را هم بخوانید.
اجزای داخلی یک مینی چیلر و لوازم جانبی لازم برای بهرهبرداری از آن عبارتاند از:
- کمپرسور اسکرال
- اواپراتور صفحهای
- کندانسور
- فن اکسیال
- اکسپنشن یا لوله مویین
- پمپ آب
- لولهکشی مسیر آب بین چیلر و یونیتهای داخلی
- فنکویل
- ترموستات
- مانومتر، ترمومتر، شیر فشارشکن در مسیر آب پرکن شهری، ایرونت، شیرهای دستی و سایر ادوات کنترل و بازدید چرخش آب در چیلر
در تصویر بالا نمونهای از لولهکشی و محل نصب ترمومتر، مانومتر، ایرونت و صافی را میبینید. این لولهها تا محل نصب فنکویل ادامه دارند و برای جلوگیری از هدررفت سرما، باید عایق شوند.
آشنایی با نحوه کارکرد VRF و ادوات لازم
در مقاله سیستم VRF بهطور کامل درباره این سیستم صحبت کردیم؛ در اینجا بیشتر روی ادوات و لوازم مورد نیاز برای بهرهبرداری تمرکز میکنیم. اجزای داخلی یک دستگاه VRF عبارتاند از:
- کمپرسور
- کندانسور
- فن اکسیال
- اکسپنشن
- یونیت داخلی
- ریموت مرکزی
- لوله مسی برای انتقال مبرد به یونیت داخلی
در تصویر بالا، لولهای که شیلنگ قرمز به شیر سرویس آن وصل است مربوط به خط مایع مبرد است؛ لولهای که شیلنگ آبی دارد، خط گاز مبرد است. این لولههای مسی از پایین شیرهای سرویس تا محل نصب یونیتهای داخلی اجرا میشوند و باید برای جلوگیری از هدررفت انرژی عایق شوند.
مقایسه از نظر تأمین آسایش در سرمایش و گرمایش
به دلیل محدودیت دما در اواپراتور صفحهای چیلر، نمیتوان با مینی چیلر گرمایش کافی تأمین کرد. به همین دلیل، معمولاً منبع گرمایش جداگانهای (مثل پکیج) لازم است؛ در شروع فصل سرما، چیلر خاموش و شیرهای ورودی و خروجی آن بسته میشود و آب گرم پکیج جایگزین میشود.
در سیستم VRF، فقط با انتخاب مد گرمایش میتوان از گرمای دستگاه استفاده کرد؛ نیازی به تجهیز جانبی دیگری نیست.
ممکن است در فصل سرما، با تغییر ناگهانی دمای هوا، احساس گرمای بیش از حد کنید. اگر از چیلر استفاده میکنید، روشنکردن دوباره سیستم سرمایش زمانبر و پرهزینه است؛ در VRF فقط با تغییر مد میتوان سرمایش را فعال کرد. برعکس، در شروع فصل گرما هم گاهی نیاز به گرما پیش میآید که برگشت به پکیج، هزینه و نیاز به مراجعه تکنسین دارد.
در سیستم VRF، بهمحض رسیدن دمای محیط به دمای دلخواه، سیستم شیر یونیت داخلی مربوطه را میبندد و اجازه عبور مبرد نمیدهد؛ این کار هم در مصرف انرژی صرفهجویی میکند و هم کنترل بهتری روی دمای محیط ایجاد میکند.
مقایسه از نظر فضای نصب، صدا و مصرف انرژی
مینی چیلر اینورتر و VRF از نظر ابعاد تقریباً برابرند و هر دو حدود ۲ مترمربع فضا (با احتساب فضای باز اطراف) نیاز دارند؛ هر دو معمولاً روی تراس یا پشتبام نصب میشوند.
از نظر صدا، VRF به دلیل استفاده از فن اینورتر، هم در یونیت خارجی و هم داخلی، صدای کمتری نسبت به مینی چیلر و فنکویل تولید میکند.
VRF به دلیل فناوری VRT، اینورتربودن تمام فنها و کمپرسورها، نداشتن پمپ سیرکولاسیون، و بستهشدن شیر برقی یونیتهای داخلی هنگام عدم استفاده، در حالت فوللود حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد مصرف انرژی کمتری نسبت به مینی چیلر دارد.
مقایسه هزینه اولیه نصب و راهاندازی
قیمت VRF و یونیتهای داخلی آن، به دلیل فناوری بالاتر، معمولاً حدود سه برابر مینی چیلر و فنکویل است؛ به دلیل نوسان زیاد قیمتها، از اعلام عدد دقیق خودداری میکنیم.
برای نصب مینی چیلر، به اتصالات فلزی و لولهکشی پنجلایه یا پلاستیکی نیاز است. برای VRF، باید لولهکشی مسی همراه با اتصالات اختصاصی از شرکت سازنده تهیه شود؛ هزینه این بخش هم قابل محاسبه است.
مقایسه کاربری و نگهداری
به دلیل یکپارچگی سیستم VRF، هر خطایی در یونیت خارجی یا داخلی، روی صفحه نمایشگر (کنترلر) نشان داده میشود؛ کاربر میتواند با تماس تلفنی، درخواست تعمیر VRF بدهد.
در مینی چیلر، کنترلر معمولاً داخل خود چیلر است، نه در واحد؛ در نتیجه اگر خطایی رخ دهد، متوجه نمیشوید تا زمانی که هوای گرم را در واحد حس کنید و به محل نصب چیلر (بام یا تراس) بروید و ارور را روی کنترلر ببینید. برای یونیتهای داخلی هم (بهجز مدل کاستی که در پروژههای مسکونی کمتر استفاده میشود)، فقط روشن یا خاموشبودن دستگاه از روی صدا یا باد آن قابل تشخیص است و فقط یک دمای دلخواه روی ترموستات قابل تنظیم است.
نمونهای از کنترلر یک مینی چیلر اینورتر
در سیستم VRF، میتوانید همه پارامترها و وضعیت کارکرد دستگاه را با کنترلر نصبشده داخل واحد مشاهده کنید؛ زمان روشن/خاموش شدن، دمای دلخواه در ساعات مختلف شبانهروز و سایر تنظیمات هم از همان کنترلر قابلبرنامهریزی است.
نمونهای از کنترلر یک VRF
| مورد نگهداری | VRF | مینی چیلر |
|---|---|---|
| شستشوی کندانسور | شستشوی فینهای کندانسور با آب | اسیدشویی کندانسور و بازبینی صافی آب |
| فیلتر | تمیز کردن فیلتر یونیتهای داخلی | تمیز کردن فیلتر فنکویلها |
| مدار آب / سیرکولاسیون | ندارد (مبرد مستقیم به یونیت میرود) | چک منظم پمپ سیرکولاسیون و هواگیری کل لولهکشی |
| نگهداری پایان فصل | بازدید دورهای ادوات توسط تکنسین | تخلیه آب، تزریق ضدیخ به اواپراتور و بستن شیرهای ورود/خروج |
درباره مینی چیلر باید توجه داشت که وجود آب در اواپراتور صفحهای در فصل سرد، میتواند باعث یخزدگی و آسیب جدی به دستگاه شود؛ به همین دلیل تخلیه آب و تزریق ضدیخ در پایان فصل تابستان اهمیت زیادی دارد.
جدول مقایسه کلی چیلر و VRF
| معیار | مینی چیلر (هوا خنک) | VRF |
|---|---|---|
| گرمایش مستقل | نیاز به پکیج جداگانه | دارد (با تغییر مد) |
| مصرف انرژی (فوللود) | پایه | حدود ۱۵ تا ۲۰٪ کمتر |
| صدای کارکرد | بیشتر | کمتر (فن اینورتر) |
| هزینه اولیه | پایه | حدود ۳ برابر مینی چیلر |
| تشخیص خطا | فقط در محل نصب چیلر | روی کنترلر داخل واحد |
| فضای نصب یونیت بیرونی | تقریباً برابر VRF | تقریباً برابر مینی چیلر |
| لولهکشی | پنجلایه یا فلزی (آب) | مسی اختصاصی (مبرد) |
نتیجهگیری
در این مقاله سعی کردیم چیلر و VRF را از زوایای مختلف بررسی کنیم. توصیه میشود برای انتخاب سیستم مناسب پروژه خود، حتماً با یک طراح یا مشاور باتجربه مشورت کنید؛ طراحی دقیق به کاربری، محل پروژه و معماری ساختمان بستگی دارد.
بر اساس تجربه پروژههای اجراشده، بیشتر مشتریانی که از گرمایش VRF استفاده کردهاند رضایت داشتهاند؛ عده کمی هم ترکیب گرمایش از کف با VRF (فقط برای سرمایش) را ترجیح میدهند.
سوالات متداول مقایسه چیلر و VRF
آیا مینی چیلر میتواند گرمایش هم تأمین کند؟
خیر، به دلیل محدودیت دمایی اواپراتور صفحهای، مینی چیلر برای گرمایش مناسب نیست و باید از یک منبع گرمایشی جداگانه مثل پکیج استفاده شود.
چرا VRF مصرف انرژی کمتری دارد؟
به دلیل استفاده از کمپرسور و فنهای اینورتر، نداشتن پمپ سیرکولاسیون آب، و بستهشدن خودکار شیر یونیتهای داخلی که به دمای هدف رسیدهاند؛ این عوامل مصرف انرژی را حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش میدهد.
چرا VRF گرانتر از مینی چیلر است؟
به دلیل فناوری پیشرفتهتر (کمپرسور و فن اینورتر، کنترل هوشمند هر یونیت) قیمت VRF و یونیتهای داخلی آن معمولاً حدود سه برابر مینی چیلر و فنکویل معادل است.
تشخیص خرابی در کدام سیستم راحتتر است؟
در VRF، چون کنترلر داخل واحد نصب میشود، خطا فوراً روی نمایشگر دیده میشود. در مینی چیلر، کنترلر داخل خود چیلر (روی بام یا تراس) است و معمولاً خطا با تأخیر و بعد از احساس گرمای غیرعادی در واحد متوجه میشود.
آیا فضای موردنیاز نصب VRF و مینی چیلر متفاوت است؟
خیر، هر دو تقریباً به ۲ مترمربع فضا (با احتساب فضای باز اطراف) نیاز دارند و میتوانند روی تراس یا پشتبام نصب شوند.
🔧 برای پروژهتان چیلر یا VRF مناسبتر است؟
کارشناسان بهفیکس با بررسی کاربری و معماری ساختمان شما، بهترین سیستم را پیشنهاد و تعمیر چیلر یا تعمیر VRF را هم انجام میدهند.
تحریریه تیم خدمات فنی مهندسی به فیکس
برداشت از مطالب سایت تنها با ذکر منبع و لینک سایت مجاز میباشد
