تعمیر کمپرسور چیلر
کمپرسور مهمترین بخش در سیستمهای تبرید تراکمی و چیلر است و معمولاً از آن بهعنوان قلب سیستم برودتی یاد میشود. از طرفی، کمپرسور یکی از گرانترین قطعات سیستم سرمایشی است و خرابی آن میتواند هزینه بالایی به مجموعه تحمیل کند.
اگر کمپرسور چیلر یا سیستم برودتی شما دچار خرابی، صدای غیرعادی یا افت عملکرد شده است، برای بررسی و تعمیر کمپرسور میتوانید با مجموعه بهفیکس تماس بگیرید یا فرم درخواست خدمات را تکمیل کنید.
در بسیاری از موارد، اگر میزان آسیبدیدگی کمپرسور بهدرستی بررسی شود، تعمیر کمپرسور میتواند بهجای تعویض کامل آن، گزینهای مقرونبهصرفهتر باشد. البته تصمیم نهایی برای تعمیر یا تعویض باید پس از عیبیابی و بررسی وضعیت قطعات داخلی کمپرسور انجام شود.
تعمیر کمپرسور یک فرآیند تخصصی است
تعمیر کمپرسورهای برودتی در فرآیند تعمیر چیلر به دانش فنی، تجربه و تجهیزات مناسب نیاز دارد. باز کردن کمپرسور، تشخیص علت اصلی خرابی و تعمیر یا تعویض قطعات آسیبدیده باید توسط افراد متخصص انجام شود؛ زیرا تعمیر غیراصولی میتواند پس از مدت کوتاهی باعث خرابی مجدد کمپرسور شود.
اگر تعمیرات کمپرسور توسط یک تیم باتجربه انجام شود، در بسیاری از موارد میتوان با هزینهای کمتر از تعویض کامل دستگاه، کمپرسور را دوباره به شرایط مناسب کاری بازگرداند.
در ادامه، ابتدا با نحوه عملکرد سیستم برودتی و کمپرسور آشنا میشویم و سپس اجزای اصلی کمپرسور و نکات مربوط به تعمیر آن را بررسی میکنیم.
تمام سیستمهای تبرید تراکمی که برای ایجاد سرما به کار گرفته میشوند، از چهار قسمت اصلی تشکیل شدهاند:
- کمپرسور
- کندانسور
- وسیله انبساطی (شیر انبساط یا لوله مویین)
- اواپراتور
در سیکل تبرید، کمپرسور وظیفه افزایش فشار را بر عهده دارد و باعث ایجاد اختلاف فشار بین قسمت ساکشن و دیسشارژ میشود. با وجود این اختلاف فشار، مبرد در داخل سیکل به حرکت درمیآید.
در کندانسور، مبرد با استفاده از هوا یا آب تقطیر شده و دمای آن کاهش مییابد. سپس مبرد پس از عبور از شیر انبساط بهصورت اسپری درآمده و با کاهش ناگهانی فشار، بهسرعت منبسط میشود.
در مرحله بعد، مبرد خروجی از شیر انبساط وارد اواپراتور شده و با جذب گرما تبخیر میشود. به این ترتیب، سیکل تبرید کامل شده و مبرد دوباره به سمت کمپرسور بازمیگردد.
برای تعمیر کمپرسورهای برودتی و تعمیر کمپرسور چیلر، ابتدا باید با نحوه عملکرد، انواع و اجزای اصلی کمپرسور آشنا شویم.
تعمیر کمپرسورهای برودتی
در کمپرسورهای پیستونی، حرکت الکتروموتور به میللنگ منتقل میشود. چرخش میللنگ نیز بهوسیله شاتون به حرکت رفتوبرگشتی پیستون در داخل سیلندر تبدیل میشود.
مکانیزم میللنگ و شاتون از محور میللنگ، شاتون و پیستون تشکیل شده و وظیفه آن تبدیل حرکت دورانی الکتروموتور به حرکت رفتوبرگشتی پیستون است.
در این کمپرسورها، سوپاپهای مکش و رانش در قسمت بالای سیلندر قرار دارند. با حرکت پیستون به سمت پایین، فشار داخل سیلندر کاهش پیدا میکند. در نتیجه، سوپاپ مکش باز شده و بخار مبرد وارد سیلندر میشود.
با حرکت پیستون به سمت بالا، بخار مبرد متراکم شده و فشار آن افزایش مییابد. افزایش فشار باعث باز شدن سوپاپ دیسشارژ و خروج مبرد متراکمشده از سیلندر میشود. باز و بسته شدن سوپاپهای مکش و رانش بهصورت خودکار و بر اثر اختلاف فشار انجام میگیرد.
در کمپرسورهای برودتی، سوپاپ مکش در بالای پیستون و سوپاپ رانش در قسمت بالای ولو پلیت و داخل سرسیلندر قرار میگیرد. با حرکت پیستون به سمت پایین و کاهش فشار محفظه سیلندر، سوپاپ مکش باز شده و بخار مبرد وارد سیلندر میشود.
هنگام حرکت پیستون به سمت بالا، افزایش فشار باعث بسته شدن سوپاپ مکش و تراکم گاز میشود. این افزایش فشار تا زمانی ادامه پیدا میکند که سوپاپ دیسشارژ باز شده و گاز متراکمشده به لوله رانش هدایت شود.
در برخی کمپرسورهای برودتی یورک، سرسیلندر داخلی که به سرسیلندر محافظ معروف است، مستقیماً به سیلندر متصل نیست و بهوسیله فنر به آن فشرده میشود. این ساختار از کمپرسور در برابر ورود مایع محافظت میکند.
در صورت ورود مایع به کمپرسور، افزایش ناگهانی فشار میتواند باعث فشرده شدن فنرها و بلند شدن سرسیلندر محافظ شود. در این شرایط، بخار از فضای ایجادشده به قسمت رانش هدایت میشود و احتمال آسیب جدی به کمپرسور کاهش پیدا میکند.
در برخی دیگر از کمپرسورهای برودتی، برای حفاظت در برابر افزایش بیش از حد فشار رانش از سوپاپ اطمینان استفاده میشود. بسته بودن شیر رانش یا نبود جریان آب در کندانسور میتواند فشار دیسشارژ را بهشدت افزایش دهد. در چنین شرایطی، سوپاپ حفاظتی باز شده و قسمت رانش را به قسمت مکش متصل میکند.
اجزای کمپرسورهای برودتی
شناخت اجزای داخلی کمپرسور یکی از مهمترین مراحل عیبیابی و تعمیر کمپرسورهای برودتی است. خرابی هر یک از قطعات داخلی میتواند بر عملکرد سایر بخشها تأثیر گذاشته و در نهایت باعث کاهش راندمان یا توقف کامل کمپرسور شود.
کارتر کمپرسور
کارتر یکی از اجزای اصلی کمپرسور است که بخشهای مختلف مکانیکی در آن قرار گرفته یا به آن متصل میشوند. بررسی وضعیت کارتر در فرآیند تعمیر کمپرسور اهمیت زیادی دارد.
کارترهای بسته تحت فشار مکش قرار دارند و مکانیزم میللنگ، شاتون و سیستم روغنکاری در داخل آنها قرار میگیرد. برای کنترل سطح روغن از شیشه روغننما استفاده میشود. همچنین درپوشهای جانبی امکان دسترسی به میللنگ، شاتون و پمپ روغن را فراهم میکنند.
در کمپرسورهای برودتی کوچک معمولاً یک درپوش وجود دارد و مجموعه سیلندر به فلنج بالایی کارتر متصل میشود. در کمپرسورهای متوسط و بزرگ، کارتر و سیلندر معمولاً بهصورت یکپارچه ریختهگری میشوند. این ساختار تعداد اتصالات را کاهش داده، آببندی کمپرسور را بهبود میدهد و باعث قرارگیری دقیقتر محور سیلندرها نسبت به میللنگ میشود.
کارتر کمپرسورها معمولاً از چدن ریختهگری ساخته میشود. در برخی کمپرسورهای کوچک نیز از آلیاژهای آلومینیوم برای ساخت کارتر استفاده میشود.
سیلندر کمپرسور
سیلندر یکی از قطعات مهم در تعمیر کمپرسورهای برودتی است. سیلندرهای کمپرسور ممکن است بهصورت عمودی، V شکل، مجموعه دو سیلندر یا چند سیلندر ساخته شوند.
در برخی کمپرسورها، بوش داخلی درون سیلندر پرس میشود. استفاده از بوش باعث کاهش خوردگی و سادهتر شدن فرآیند تعمیر کمپرسور میشود؛ زیرا در صورت ساییدگی میتوان بوش آسیبدیده را تعویض کرد.
مجموعه سیلندرها دارای کانالهای مشترک مکش و رانش هستند. فرآیندهای مکش، تراکم و رانش مبرد در داخل سیلندر انجام میشود و بدنه سیلندر باید فشار گاز، نیروی ناشی از رینگهای پیستون و نیروهای مکانیکی ایجادشده توسط میللنگ و شاتون را تحمل کند.
قسمت پایین سیلندرهای عمودی و V شکل به کارتر متصل است. در قسمت بالای سیلندر نیز درپوشهای داخلی و خارجی قرار دارند. برای کنترل بهتر دمای جداره سیلندر و افزایش تبادل حرارتی با هوا، سطح خارجی برخی سیلندرها و درپوشها بهصورت برجسته یا فیندار ساخته میشود.
سیلندر و درپوشهای آن معمولاً از چدن ریختهگری ساخته میشوند و سطح داخلی سیلندر با دقت ماشینکاری میشود. چدن مورد استفاده باید متراکم و عاری از خلل و فرج باشد تا از نشت بخار مبرد جلوگیری شود. در برخی موارد برای بهبود خواص چدن از آلیاژهای حاوی نیکل استفاده میشود.
در زمان تعمیر کمپرسور، لقی میان سیلندر، پیستون و رینگها باید بهدقت بررسی شود؛ زیرا افزایش بیش از حد این فاصله میتواند باعث کاهش تراکم و افت راندمان کمپرسور شود.
پیستون کمپرسور
پیستون یکی از اساسیترین اجزای کمپرسورهای رفتوبرگشتی است و وظیفه اصلی تراکم گاز مبرد را بر عهده دارد. اتصال پیستون به شاتون بهوسیله گژنپین انجام میشود.
پیستونها معمولاً از چدن صیقلدادهشده ساخته میشوند و باید با لقی مشخصی در داخل سیلندر حرکت کنند. وجود لقی نامناسب میان پیستون و سیلندر میتواند باعث افت راندمان، افزایش سایش یا آسیب به قطعات داخلی کمپرسور شود.
در قسمت فوقانی پیستون شیارهایی برای نصب رینگ فشار و رینگ روغن وجود دارد. رینگهای روغنی نیز معمولاً در قسمت پایین پیستون قرار میگیرند. پیستون بهوسیله خار به گژنپین متصل میشود.
پیستون معمولاً قطعهای قابل تعمیر نیست و در صورت آسیبدیدگی باید تعویض شود. اگر پیستون به جداره سیلندر آسیب زده باشد، ممکن است سیلندر نیاز به تراشکاری داشته باشد. پس از افزایش قطر داخلی سیلندر نیز باید از پیستون متناسب با سایز جدید استفاده شود.
رینگهای پیستون کمپرسور
برای جلوگیری از نفوذ گاز متراکم به داخل کارتر از رینگهای فشار استفاده میشود. رینگهای روغن نیز وظیفه کنترل روغن روی جداره سیلندر و جلوگیری از عبور نامناسب آن را بر عهده دارند.
رینگها در شیارهای مخصوص روی پیستون نصب میشوند و باید ضمن آببندی مناسب، مانع حرکت آزاد پیستون در داخل سیلندر نشوند. رینگهای فشار معمولاً در شیارهای بالایی و رینگهای روغن در قسمت پایینتر پیستون قرار میگیرند.
پیش از تعویض رینگها در فرآیند تعمیر کمپرسور برودتی، بهتر است راندمان و وضعیت تراکم کمپرسور بررسی شود. سپس با توجه به میزان فرسودگی و لقی قطعات، درباره تعویض رینگها تصمیمگیری میشود.
شاتون کمپرسور
شاتون وظیفه اتصال میللنگ به پیستون و انتقال نیروی حرکتی میان این دو قطعه را بر عهده دارد. شاتون روی میللنگ نصب شده و بهوسیله پیچ و مهره در محل خود ثابت میشود.
یکی از دلایل آسیب دیدن شاتون، برگشت مایع مبرد به کمپرسور و ایجاد نیروی هیدرولیکی شدید است. این اتفاق میتواند باعث خم شدن یا شکستن شاتون شود. در فرآیند تعمیر کمپرسور، شاتون آسیبدیده باید با قطعه متناسب با پیستون و مشخصات کمپرسور تعویض شود.
میللنگ کمپرسور
میللنگ یکی از مهمترین اجزای مکانیکی کمپرسور است. این قطعه حرکت دورانی الکتروموتور را بهوسیله شاتون به حرکت رفتوبرگشتی پیستون در داخل سیلندر تبدیل میکند.
یاتاقانها بهعنوان تکیهگاه میللنگ عمل میکنند. بسته به ساختار کمپرسور ممکن است از بلبرینگها یا بوشهای چدنی و برنزی برای نگهداری و حرکت میللنگ استفاده شود.
میللنگ معمولاً از فولاد کربن متوسط یا فولادهای آلیاژی ساخته میشود و در داخل آن مجراهایی برای عبور روغن وجود دارد. سطوح درگیر میللنگ باید از سختی و مقاومت سایشی مناسبی برخوردار باشند.
کمبود روغنکاری میتواند باعث آسیب به میللنگ و گیرپاژ بوشهای یاتاقان ثابت و متحرک شود. در صورت ایجاد خط و خش یا خوردگی روی سطوح میللنگ، وضعیت قطعه باید بهدقت بررسی شود و در صورت امکان، عملیات تراشکاری و اصلاح سطح توسط تجهیزات مناسب انجام گیرد.
سوپاپ کمپرسور
سوپاپهای کمپرسورهای برودتی بهصورت خودکار و بر اثر اختلاف فشار دو طرف صفحه سوپاپ باز و بسته میشوند. خاصیت فنری صفحه سوپاپ باعث بسته شدن مجدد مسیر پس از متعادل شدن فشار میشود.
در بسیاری از کمپرسورهای برودتی از سوپاپهای نواری ارتجاعی استفاده میشود. این سوپاپها از ورقهای فولادی دارای خاصیت فنری ساخته شدهاند و میتوانند آببندی مناسبی در مسیر مکش و رانش ایجاد کنند.
اجزای اصلی سوپاپ شامل موارد زیر است:
- صفحه سوپاپ
- پایه و نشیمنگاه
- مقطع عبور مبرد
- محدودکننده صفحه سوپاپ
سوپاپ مکش زمانی باز میشود که فشار داخل سیلندر نسبت به خط ساکشن کاهش پیدا کند. در اثر اختلاف فشار، صفحه سوپاپ خم شده و بخار مبرد از مسیرهای تعبیهشده وارد سیلندر میشود. با متعادل شدن فشار، صفحه سوپاپ به حالت اولیه بازمیگردد و مسیر عبور بسته میشود.
سوپاپ رانش نیز زمانی باز میشود که فشار داخل سیلندر از فشار قسمت دیسشارژ و نیروی نگهدارنده سوپاپ بیشتر شود. در این حالت، مسیر خروج گاز متراکمشده باز شده و مبرد وارد خط رانش میشود.
برای تعویض سوپاپ در فرآیند تعمیر کمپرسور برودتی، ابتدا سرسیلندر و سپس صفحه سوپاپ باز میشود. در صورت آسیبدیدگی سطح ولو پلیت، ممکن است کفتراشی و اصلاح سطح لازم باشد. پس از آن، سوپاپ جدید نصب شده و مجموعه با واشر مناسب دوباره روی کمپرسور مونتاژ میشود.
سوختگی سیمپیچ کمپرسور
سوختن سیمپیچ کمپرسور یکی از خرابیهای رایج در کمپرسورهای برودتی است. عدم بالانس ولتاژ، شل بودن اتصالات الکتریکی، خرابیهای مکانیکی و آلودگی سیکل تبرید از مهمترین عواملی هستند که میتوانند باعث آسیب دیدن یا سوختگی سیمپیچ کمپرسور شوند.
در فرآیند تعمیر کمپرسور، تنها تعویض سیمپیچ آسیبدیده کافی نیست. ابتدا باید علت اصلی سوختگی مشخص شود؛ در غیر این صورت، احتمال آسیب مجدد به سیمپیچ و خرابی دوباره کمپرسور وجود دارد.
مهمترین دلایل سوختگی سیمپیچ کمپرسور عبارتاند از:
- عدم بالانس ولتاژ
- شل بودن اتصالات الکتریکی
- افزایش دمای کمپرسور
- خرابیهای مکانیکی
- آلودگی سیکل تبرید
برای تعمیر کمپرسور، ابتدا سیمپیچ آسیبدیده به همراه استاتور از داخل کمپرسور خارج میشود. پس از باز کردن کمپرسور، وضعیت استاتور و میزان آسیبدیدگی آن بررسی شده و آلودگیهای ناشی از سوختگی از مدار خارج میشوند.
.
پس از خارج کردن استاتور، سیمپیچی مجدد با مشخصات مناسب انجام میشود. استفاده از سیم مناسب و شارلاک استاندارد در این مرحله اهمیت زیادی دارد. پس از تکمیل سیمپیچی و انجام بررسیهای لازم، استاتور در محل خود نصب شده و قطعات کمپرسور مجدداً مونتاژ میشوند.
مراحل تعمیر کمپرسور برودتی
تعمیر کمپرسور باید بر اساس نوع خرابی و میزان آسیبدیدگی قطعات انجام شود. به همین دلیل، پیش از باز کردن و تعمیر دستگاه باید وضعیت کمپرسور بهطور کامل بررسی و علت اصلی خرابی مشخص شود.
بهطور کلی، مراحل تعمیر کمپرسور برودتی شامل موارد زیر است:
- بررسی اولیه و عیبیابی کمپرسور
- باز کردن کمپرسور و بررسی قطعات داخلی
- کنترل پیستون، سیلندر، شاتون و میللنگ
- بررسی سوپاپهای مکش و دیسشارژ
- کنترل وضعیت سیمپیچ و استاتور
- تعمیر یا تعویض قطعات آسیبدیده
- مونتاژ مجدد کمپرسور
- انجام تستهای لازم و بررسی عملکرد کمپرسور
نوع و میزان تعمیرات در هر کمپرسور متفاوت است. در برخی موارد، تعویض یک قطعه آسیبدیده میتواند مشکل را برطرف کند؛ اما در خرابیهای شدید ممکن است نیاز به تراشکاری قطعات، تعمیر سیمپیچ یا بازسازی بخشهای مختلف کمپرسور باشد.
تعمیر کمپرسور چیلر توسط بهفیکس
مجموعه بهفیکس با تجربه در زمینه تعمیر چیلر و تعمیر کمپرسورهای برودتی، خدمات عیبیابی و تعمیر انواع کمپرسور چیلر را ارائه میدهد. در فرآیند تعمیر، ابتدا علت خرابی و وضعیت قطعات داخلی بررسی میشود تا بر اساس میزان آسیبدیدگی، روش مناسب برای تعمیر کمپرسور مشخص شود.
هدف از تعمیر اصولی کمپرسور، تنها راهاندازی مجدد دستگاه نیست؛ بلکه باید علت اصلی خرابی شناسایی و تا حد امکان برطرف شود تا احتمال تکرار مشکل کاهش پیدا کند.
اگر کمپرسور چیلر یا سیستم برودتی شما دچار افت عملکرد، صدای غیرعادی، خرابی مکانیکی یا سوختگی سیمپیچ شده است، برای بررسی وضعیت دستگاه و ثبت درخواست تعمیر کمپرسور میتوانید با بهفیکس تماس بگیرید یا فرم درخواست خدمات را تکمیل کنید.