تجهیزات و فیلتر تصفیه هوا از جمله مهمترین تجهیزات یک سیستم تهویه مطبوع کامل هستند. هر یک از این تجهیزات در انواع مختلف میتوانند بهصورت اختصاصی یا بهصورت جزئی از یک دستگاه هواساز مورد استفاده قرار گیرند.
تجهیزات تصفیه هوا
تهویه هوای تمیز و عاری از گرد و غبار، میکروب، بو و گازهای سمی به مناطق مورد تهویه، وظیفه این تجهیزات است. برای زدودن آلودگیهای مختلف، بسته به نوع آنها، روشهای متنوعی ابداع شده است. ذرات گرد و غبار و ناخالصیهای جامد را میتوان توسط فیلترهای خشک یا ایرواشرها از هوا جدا کرد. ذرات ریز مایع معلق در هوا را میتوان با افزایش دمای محیط و تبدیل ذرات به گاز از بین برد. برای از بین بردن بخارها و گازهای سمی میتوان از روش تراکم و تقطیر سود جست. فیلترهای شیمیایی و اشعه فرابنفش نیز در از بین بردن باکتریها و میکروبهای بیماریزا بسیار مؤثر عمل میکنند.
برای از بین بردن بوهای نامطبوع نیز میتوان از فیلترهای ذغالی استفاده کرد. بر این اساس میتوان انواع فیلترها مانند فیلتر خشک، روغنی، ذغالی، الکترواستاتیکی، فرابنفش و ایرواشر را بهعنوان گروههای مختلف تجهیزات تصفیه هوا طبقهبندی کرد. هودهای آشپزخانه را نیز میتوان در گروه تجهیزات تصفیه جای داد.
فیلتر خشک
این فیلتر تصفیه هوا از پارچه، سلولز، صفحات متخلخل یا رشتههای آلومینیومی، در دو نوع یکبار مصرف و تمیزشدنی ساخته میشود. این نوع، رایجترین فیلتر در تأسیسات تهویه مطبوع است که در جذب ذرات گرد و غبار و ناخالصیهای جامد خوب عمل میکند. از انواع ساده این فیلتر در فنکویلها و هواسازها بهوفور استفاده میشود. فیلترهای هپا و اولپا نیز با بازده بسیار بالا، نوعی فیلتر خشک محسوب میشوند.
فیلتر هپا
فیلتر هپا توانایی جذب ذرات تا ۰.۳ میکرون را دارد، از جمله فیلترهای خشک محسوب میشود و از الیاف شیشهای با قاب آلومینیومی تشکیل شده است.
فیلتر اولپا
توانایی جذب ذرات تا ۰.۱۲ میکرون را دارد، از الیاف شیشهای با قاب آلومینیومی تشکیل شده و از جمله فیلترهای خشک محسوب میشود.
فیلتر روغنی
آغشته به روغن و مواد چسبناک دیگر است. این فیلتر تصفیه هوا از الیاف فلزی یا سلولز، در دو نوع دستی و اتوماتیک ساخته میشود. فیلترهای نوع دستی تمیزشدنی را میتوان از محل خود خارج نموده و پس از شستشو با آب و محلولهای پاککننده، دوباره در جای خود قرار داد؛ مشروط بر اینکه پیش از نصب مجدد، آن را در روغن مخصوص غوطهور سازند.
در نوع دیگری از فیلترهای روغنی، عمل تمیز شدن بهطور اتوماتیک صورت میگیرد. این فیلترها دارای دو چرخدنده در پایین و بالا هستند که شبکههای فلزی بهصورت نوار روی آنها قرار گرفته است. یک الکتروموتور با حرکتی آرام، چرخدندهها و نوارهای فیلتر را به گردش درمیآورد. در این شرایط، فیلترهای سوار شده روی نوار متحرک، در قسمت پایین از یک تشتک روغن عبور نموده و به این وسیله، آلودگیهای جذبشده از آنها پاک میشود. فیلتر پس از غوطه خوردن در روغن تمیز میشود و دوباره به سمت بالا حرکت میکند تا در مسیر جریان هوا قرار گیرد.
فیلتر ذغالی
معمولاً از ذغال پوست نارگیل ساخته میشود و توانایی جذب ذرات جامد و گازهای بدبو را دارد. این فیلترها بعد از مدتی خاصیت جذب خود را از دست میدهند؛ از این رو لازم است با حرارتدهی، فیلتر را دوباره فعال کرد.
فیلتر الکترواستاتیکی
بر اساس ایجاد بار الکتریکی بر ذرات عبوری عمل میکند. این نوع فیلترها بعد از فیلترهای معمولی قرار میگیرند و ذرات ریزی را که از فیلترهای قبلی عبور کردهاند جذب میکنند. در این فیلترها یک رشته سیم فشار قوی با بار مثبت، بین دو قطب منفی بهصورت معلق قرار گرفته است؛ در نتیجه الکترونهای میانی این قطبین، فضایی یونیزه به وجود میآورند که بر ذرات عبوری بار مثبت القا میکنند. ذرات پس از باردار شدن، از طریق صفحات اتصال زمین که دارای بار منفی هستند جذب میشوند. نوع جریان در این فیلترها از نوع مستقیم و ولتاژ آنها بین ۶۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ ولت است.
اشعه فرابنفش
برای از بین بردن باکتریهای موجود در هوا بسیار مؤثر عمل میکند. لامپهای فرابنفش قابلیت استفاده بهصورت محلی یا مرکزی را دارند. در حالت مرکزی، این لامپ در هواساز یا کانال هوای رفت اصلی نصب میشود. مواد شیمیایی همچون پروپیلن و تریاتیلنگلیکول نیز توانایی حذف باکتریها را دارند، اما استفاده از آنها نیازمند تمهیدات خاصی است تا خود باعث بیماری و حساسیت نشوند.
ایرواشر یا هواشوی
ایرواشرها ضمن اینکه وسیله بسیار خوبی برای رطوبتزنی و نیز سرمایش تبخیری هستند، میتوانند در پاکیزهسازی هوا از گرد و غبار و دوده نیز مؤثر عمل کنند.
روش مؤثر دیگر در جذب آلودگی بهوسیله آب، استفاده از کوئل آب سرد است. عبور آب سرد از داخل کوئل، هنگامی که دمای آن پایینتر از دمای نقطه شبنم هوا باشد، موجب تقطیر رطوبت هوای عبوری میشود و رطوبت بهصورت قطراتی سطح کوئل را میپوشاند و عملاً یک فیلتر آب به وجود میآورد.
در نوع دیگری از فیلتر تصفیه هوای آبی، از پارچه پنبهای مرطوب که در قاب مخصوص جاسازی شده استفاده میشود. پارچه مرطوب بهطور مرتب با پاشش متناوب قطرات آب، همواره تر نگه داشته میشود.
فیلتر کیسهای
دارای چندین صفحه موازی از جنس الیاف شیشهای است و بازده آن برای جذب گرد و غبار بین ۴۵ تا ۹۵ درصد است.
هود
هود آشپزخانههای صنعتی از یک بدنه فلزی هرمیشکل و فیلترهای خشک تشکیل شده است. هود معبری است برای انتقال گازهای حاصل از پختوپز و گرما، که بهوسیله یک یا دو رشته کانال به هواکش منتهی میشوند. وجود فیلتر در هود برای جذب ذرات معلق، چربی و دوده است؛ در صورت عدم استفاده از فیلتر، کانالهای تخلیه هوا و همچنین پروانه هواکشها بهشدت آلوده میشوند.
ممنون زیبا بود اما جزییات لازمه