در این مقاله به روشهای کنترل رطوبت هوا میپردازیم. ابتدا به بررسی تجهیزات افزایش رطوبت و سپس به بررسی روشهای کاهش رطوبت میپردازیم.
تجهیزات کنترل رطوبتزنی
در جایی که نیاز به افزایش رطوبت داریم از تجهیزات رطوبتزنی استفاده میکنیم. این تجهیزات را میتوان در چهار گروه زیر طبقهبندی کرد:
- ایرواشرها
- رطوبتزن تشتکی
- رطوبتزن بخار خشک
- رطوبتزنی الکتریکی
ایرواشر یا هواشوی
این تجهیزات نهتنها بهعنوان فیلتر بلکه بهعنوان دستگاه سرمایش تبخیری نیز مورد استفاده قرار میگیرد. در برخی از این نوع رطوبتزنها که بهعنوان بخشی از یک دستگاه هواساز کاربرد دارند، آب از طریق لولهای که بر روی آن افشانکهایی تعبیه شده، به فضای عبور هوا پاشیده میشود و ضمن تبخیر در هوا، رطوبت آن را افزایش میدهد. وضعیت هوای خروجی از رطوبتزن تحت تأثیر دمای آب ورودی به رطوبتزن است و تغییر دمای آب، تأثیرات گوناگونی بر هوای عبوری دارد.
در صورتی که دمای آب ورودی بیشتر از دمای خشک هوا باشد، ضمن افزایش رطوبت، دمای هوا نیز افزایش مییابد.
چنانچه دمای آب ورودی به رطوبتزن بین دمای خشک و مرطوب باشد، هوای عبوری خنک شده و در ضمن رطوبت نیز افزایش مییابد. اگر دمای آب ورودی بین دمای هوای مرطوب و نقطه شبنم باشد، هوا خنک میشود و در این حالت اثر رطوبتزنی تابع دمای آب سرد ورودی خواهد بود.
اگر دمای آب ورودی به رطوبتزن کمتر از نقطه شبنم هوا باشد، هوای عبوری خنک و در ضمن رطوبتگیری میشود.
رطوبتزن تشتکی
دارای یک تشتک آب است که با آب گرم یا بخار گرم میشود. در این دستگاه یک بادزن، هوا را از روی آب گرم تشتک عبور میدهد و در این بین رطوبت حاصل از تبخیر آب تشتک، همراه با هوا به فضای مورد نظر ارسال میشود. سطح آب در تشتک بهوسیله یک شناور تنظیم میشود.
رطوبتزن بخاری
دارای مخزنی است که در صورت پایین آمدن مقدار رطوبت، از طریق باز شدن یک شیر پنوماتیک یا برقی، دهانه خروجی آن باز شده و بخار جمعشده در آن وارد محیط میشود. این واحدها قابلیت نصب در محیط یا در داخل کانالهای هوا را دارند. واحدهایی که بهصورت مستقیم در محیط قرار میگیرند، دارای بادزنی هستند که همزمان با باز شدن مسیر عبور بخار توسط شیر اتوماتیک شروع به کار کرده و از این طریق سرعت رطوبتزنی را افزایش میدهند.
رطوبتزن الکتریکی
با استفاده از یک گرمکن برقی باعث تبخیر آب میشود. در این رطوبتزن، یک مقاومت الکتریکی در داخل یک کوئل مسی که در داخل تشتکی غوطهور است، موجب تبخیر آب و کنترل رطوبت میشود.
تجهیزات رطوبتگیری
به روش جذب و سردسازی، رطوبت هوا را میگیرند. در ایرواشرها نیز امکان رطوبتگیری و کنترل رطوبت وجود دارد، مشروط بر اینکه دمای آب پایینتر از نقطه شبنم هوا باشد.
رطوبتگیری با کوئل سرد
در فصل تابستان نیازمند تجهیزات ویژه نیست. چنانچه دمای کوئل هواساز کمتر از نقطه شبنم هوای عبوری باشد، عمل رطوبتگیری انجام میشود. اما چنانچه مقدار سرمای ایجادشده بیش از حد مطلوب باشد، لازم است دمای هوای عبوری توسط یک کوئل گرمکن دوباره تعدیل شود.
کنترل رطوبت و رطوبتگیری با استفاده از سیکل سرمایش نیز روش رایجی است. این گونه رطوبتگیرها از نظر عملکرد و ساختار بسیار شبیه به سردکنندههای تراکمی (چیلر) هستند. در آنها رطوبت هوا پس از عبور از میان کوئل اواپراتور تقطیر شده و در تشتکی جمعآوری و سپس از طریق لوله تخلیه به بیرون هدایت میشود. اما در این گونه رطوبتزداها نیز هوای عبوری سرد میشود؛ چنانچه نیازی به هوای سرد نباشد، باید هوا را بار دیگر گرم کرد و این کار با عبور هوا از روی کندانسور صورت میگیرد.
در این شرایط، عبور هوای خشکشده از روی کندانسور ضمن کاهش دمای کندانسور، باعث افزایش دمای هوا میشود و در نتیجه دمای هوای ورودی و خروجی رطوبتگیر تقریباً یکسان خواهد بود.
رطوبتگیری به روش جذب
این روش بر اساس استفاده از املاح جاذب رطوبت مانند سیلیکلاتها است که اصولاً استفاده از آنها، به دلیل اینکه سریعاً توسط بخار آب اشباع میشوند، در سیستمهای تهویه مطبوع رایج نیست؛ مگر آنکه مواد جاذب رطوبت دوباره احیا شوند.
یکی از این روشها، استفاده از تجهیزات متخلخل سیلیکاژلی است. از این گونه تجهیزات میتوان چرخ لانهزنبوری را نام برد. این چرخ که از ورقهای جاذب و در ضخامتهای متفاوت ساخته میشود، بهوسیله یک الکتروموتور به گردش درمیآید و عبور هوای مرطوب از داخل شکافهای آن موجب خشکی آن میشود.
برای گردش هوای فعالشده، معمولاً یکچهارم از سطح چرخ به این کار اختصاص مییابد. در حالی که سهچهارم سطح مشغول رطوبتگیری است، یک گرمکن الکتریکی، یکچهارم باقیمانده را خشک و احیا میکند.
موفق باشید