شركت Carrier بعنوان اولین كمپانی تولید كننده دستگاه های تهویه مطبوع و پیشتاز این صنعت و صنایع جانبی آن، اولین تولیدكننده دستگاههای چیلر جذبی در جهان بوده و در حال حاضر بیشترین چیلر جذبی نصب شده كه با گذشت بیش از چهل سال از آغاز بهره برداری اغلب آنها هنوز در بدترین شرایط آب و هوایی تضمین کننده هوای مطبوع ساختمان های دنیا می باشند. در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل عیب یابی چیلر جذبی کریر می پردازیم.
چیلرهای جذبی ابزوربشن مدل 16JB كریر از ظرفیت 100 تا 680 تن از نوع یك مرحله ای (Single effect) كه با ژنراتور بخاركم فشار (Low Pressure Steam) و یا آب داغ (Hot water) تولید می گردند. در ایران این چیلرها توسط شرکت صنایع سرماآفرین ایران به تیراژ زیاد تولید گردید.
راهنمای رفع عیب دستگاه
| عیب/نشانه عیب | عامل احتمالی ایجاد عیب | روش رفع عیب * |
| دستگاه روشن نمی شود و یا خود بخود خاموش می شود. (لامپ RUN خاموش است و پمپها کار نمی کنند.) | برق تابلو متصل نیست. | برق ساختمان را چک کنید. قطع کن اصلی برق را بررسی کنید. |
| فیوز تابلوی کنترل سوخته است. | مدارها را از نظر اتصال زمین و یا اتصال کوتاه چک کنید. فیوز را تعویض کنید. | |
| کلید اصلی تابلوی کنترل باز است. | کلید اصلی تابلوی کنترل رادر خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید تا بسته شود. | |
| کلیدهای تابلوی کنترل به درستی تنظیم نشده اند. | کلید RESET را فشار داده و رها کنید. کلیدهای هر دو پمپ را در وضعیت ON و کلید شیر کنترل ظرفیت و محافظ سیکل را در وضعیت AUTO. قرار دهید. کلید START-STOP را در وضعیت START قرار دهید. | |
| پمپ های آب کندانسور و آب خنک شونده خاموش هستند یا کلیدهای جریان آنها قطع است. | پمپ های آب کندانسور و آب خنک کننده و استارتر و شیرها و کلیدهای جریان آنها را چک کنید. | |
| کلید اضافه بار پمپ مبرد باز است. | کلید اضافه بار پمپ مبرد را RESET کنید. | |
| دستگاه در حالت مادون یخ زدگی است. | بعد از اینکه مبرد دست کم 3 درجه گرم شد، کلید RESET را فشار داده و رها کنید. دمای مبرد را اندازه بگیرید. اگر دمای قطع کلید محافظت از یخ زدگی بالاتر از دمای تنظیم شده آن است، کلید را مجدداً کالیبره کرده و یا تعویض نمائید. در صورتی که دمای آب خنک شونده کمتر از مقدار تنظیم شده است، تنظیمات کنترلر را چک کنید. | |
| سطح مبرد پائین است.
| کلید RESET را فشار داده و رها کنید. فشار خروجی پمپ مبرد را اندازه گیری کنید. اگر زیر فشار اتمسفر است، شیر کنترل سطح پائین مبرد درست عمل نمی کند. آنرا اصلاح کنید. اگر فشار خروجی پمپ مبرد بالاتر از فشار اتمسفر است، کلید کنترل سطح پائین مبرد (SW4) را چک کنید. | |
| دمای آب خنک شونده خروجی بالاست. (دستگاه در حال کار است و دمای آب خنک شونده خروجی بالاتر از دمای طراحی است.) | دمای تنظیم آب خنک شونده روی کنترلر، بالا تنظیم شده است. | روی کنترلر، دما را بطور صحیح تنظیم کنید. |
| بار سرمایی اضافی به سیستم اعمال شده است. | دلیل بار اضافی را بررسی و رفع کنید. | |
| دبی آب خنک شونده نسبت به شرایط طراحی اضافه شده است. | دلیل وجود دبی اضافی را بررسی و رفع کنید. | |
| دبی آب خنک کننده نسبت به شرایط طراحی کمتر است. | پمپ آب خنک کننده و شیرهای مسیر را بازرسی کنید. | |
| دمای آب خنک کننده ورودی به دستگاه نسبت به شرایط طراحی بالاتر است. | برج خنک کن و کنترلرهای آن را چک کنید. |
| عیب/نشانه عیب | عامل احتمالی ایجاد عیب | روش رفع عیب * |
| دمای آب خنک شونده خروجی بالاست. (دستگاه در حال کار است و دمای آب خنک شونده خروجی بالاتر از دمای طراحی است.) (ادامه) | فشار بخار و یا دمای آب داغ ورودی ژنراتور کمتر از مقدار طراحی است. | دلیل کم بودن فشار بخار و یا دمای آب داغ را چک کرده و فشار یا دما را به حد طراحی برسانید. |
| برگشت نامناسب کندانس از ژنراتور (بخار تقطیر شده بطور کامل از ژنراتور تخلیه نمی شود.) | عملکرد تله های بخار، صافی ها، شیرها و مخازن کندانس را چک کنید. | |
| لوله ها رسوب گرفته اند. (انتقال حرارت ناکافی) | لوله ها را تمیز کنید. بررسی کنید که آیا نیاز به سختی گیری وجود دارد. | |
| دستگاه نیاز به افزودن اکتیل الکل دارد. | نمونه محلول را چک کنید و در صورت نیاز اکتیل الکل به دستگاه شارژ کنید. | |
| گازهای غیر قابل تقطیر در دستگاه انباشته شده است. | افت ابزوربر را اندازه گیری کنید. در صورتی که بیش از F °5 ( C°3) است، دلایل و راه حل را در قسمت نامناسب بودن پرج دستگاه در همین جدول ببینید. | |
| کنترلر ظرفیت بدرستی کار نمی کند. | تنظیمات و عملکرد کنترلر ظرفیت دستگاه را چک کنید. | |
| کریستال شدن محلول (مسیر جریان محلول مسدود شده است.) | قسمت کریستال شدن محلول را در همین جدول ببینید. | |
| سیستم محافظ سیکل درست عمل نمی کند. (غلظت محلول کم است.) | مقدار شارژ مبرد و تنظیم کلیدهای حرارتی را چک کنید. | |
| شیر کنترل سطح پائین مبرد درست عمل نمی کند. | عملکرد شیر و کلید سطح پائین مبرد را چک کنید. | |
| دمای آب خنک شونده خروجی پائین است. ( دستگاه در حال کار است و دمای َآب خنک شونده خروجی پائینتر از دمای طراحی است.) | دمای تنظیم آب خنک شونده روی کنترلر، پائین تنظیم شده است. | روی کنترلر، دما را بطور صحیح تنظیم کنید. |
| کنترلر ظرفیت بدرستی کار نمی کند. | تنظیمات و عملکرد کنترلر ظرفیت دستگاه را چک کنید. | |
| دمای آب خنک شونده خروجی نوسان می کند. (شیر کنترل ظرفیت دستگاه متناوباً باز و بسته می شود.) | دبی آب خنک شونده و یا بار سرمایی نوسان می کند. | مسیر آب خنک شونده و کنترلر ها و مصرف کننده ها را چک کنید. |
| دبی آب خنک کننده و یا دمای آن نوسان می کند. | کنترلر دمای آب خنک کننده و عملکرد برج خنک کن را چک کنید. | |
| فشار بخار و یا دمای آب داغ ورودی به ژنراتور نوسان می کند. | کنترل فشار بخار و یا دمای آب داغ را چک کنید. | |
| برگشت نامناسب کندانس از ژنراتور (بخار تقطیر شده بطور مناسب از ژنراتور تخلیه نمی شود.) | عملکرد تله های بخار، صافی ها، شیر ها و مخازن کندانس را چک کنید. | |
| کنترلر ظرفیت بدرستی کار نمی کند. | تنظیمات و عملکرد کنترلر ظرفیت دستگاه را چک کنید. | |
| عمل جمع آوری گازهای غیر قابل تقطیر (پرج) بدرستی صورت نمی گیرد. (ظرفیت دستگاه پائین است و افت ابزوربر بالاست.) | دستگاه دارای نشتی است. (نرخ انباشت گازهای غیر قابل تقطیر بالاست.) | برای تشخیص نشتی دستگاه محلول را آنالیز کنید. نشتی را پیدا کرده و رفع نمائید. |
| مقدار Inhibitor کافی نیست. (نرخ انباشت گازهای غیر قابل تقطیر بالاست.) | محلول را آنالیز نمائید و در صورت لزوم به آن Inhibitor اضافه نمائید. قلیایی بودن محلول را تنظیم کنید. |
| عیب/نشانه عیب | عامل احتمالی ایجاد عیب | روش رفع عیب * |
| عمل جمع آوری گازهای غیر قابل تقطیر (پرج) بدرستی صورت نمی گیرد. (ظرفیت دستگاه پائین است و افت ابزوربر بالاست.) (ادامه) | شیرهای سیستم پرج در وضعیت صحیح نیستند. | وضعیت شیرهای سیستم پرج چک کنید. |
| محلول در لوله های انتقال محلول به سیستم پرج کریستال شده است. (بنابراین سیستم پرج کار نمی کند.) | لوله های انتقال محلول به سیستم پرج را گرم کنید تا کریستالها از بین بروند. | |
| در حالی که دستگاه مشغول به کار است، محلول کریستال شده است. (لوله سر ریز محلول غلیظ داغ است.) | سیستم محافظ سیکل درست کار نمی کند. (غلظت محلول بالاست.) | مقدار شارژ مبرد و تنظیم کلیدهای حرارتی و عملکرد شیر سولنوئیدی سیستم محافظ سیکل را چک کنید. |
| گازهای غیر قابل تقطیر در دستگاه وجود دارد. (افت ابزوربر بالاست.) | افت ابزوربر را اندازه گیری کنید. اگر بیش از F °5 ( C°3) است، به قسمت “عمل پرج بدرستی صورت نمی گیرد” در همین جدول مراجعه کنید. | |
| فشار بخار و یا دمای آب داغ ورودی به ژنراتور بالاتر از مقدار طراحی است. | دلیل بالابودن فشار بخار یا دمای آب ذاغ را چک کرده و فشار یا دما را به حد طراحی برسانید. | |
| لوله های ابزوربر رسوب گرفته است. (انتقال حرارت ناکافی) | لوله ها را تمیز کنید. بررسی کنید که آیا نیاز به سختی گیری وجود دارد. | |
| ناکافی بودن اکتیل الکل | نمونه محلول را چک کنید و در صورت لزوم اکتیل الکل به دستگاه اضافه کنید. | |
| در حال خاموش بودن دستگاه، محلول کریستال شده است. | در زمان خاموش شدن دستگاه، محلول به اندازه کافی رقیق نشده است. | بعد از خاموش شدن دستگاه، دستگاه را دوباره روشن کرده و غلظت محلول رقیق را اندازه بگیرید. در صورتی که بالاتر از 56% باشد، کلید سطح پائین مبرد و شیر محافظ سیکل را چک کنید. |
کریستال زدایی چیلر جذبی کریر
اگر تقاطع خط غلظت محلول با خط دمای محلول در سمت راست خط کریستال شدن در نمودار تعادلی قرار گیرد، عمل کریستال شدن اتقاق می افتد. اگر کنترلرهای دستگاه درست تنظیم شده باشند و دستگاه به خوبی کار کند، محلول نباید کریستال شود. در مورد عوامل احتمالی کریستال شدن محلول و نحوه برطرف نمودن آن به راهنمای رفع عیب دستگاه مراجعه کنید.
معمولاً محلول در سمت پوسته مبدل حرارتی کریستال می شود و مسیر جریان محلول غلیظ از ژنراتور را مسدود می نماید. محلول غلیظ در این حالت، در ژنراتور به داخل یک لوله سرریز شده و مستقیماً به مخزن ابزوربر برگردانده می شود. پمـپ محلول، محلول گرم و غلیظ را از داخـل لوله های مبدل حرارتی عبور داده و به طور خودکار با گرم کردن سمت پوسته، کریستال زدایی می گردد. عمل کریستال زدایی انجام می شود.
اگر دستگاه بصورت عادی خاموش نشود (مثلاً به دلیل قطع برق)، چون دستگاه سیکل رقیق شدن را نمی گذراند، ممکن است محلول در محفظه پمپ نیز کریستال شود. در چنین حالتی ممکن است که پمپ محلول نچرخاند و بنابراین قطع کننده های جریان، دستور قطع بدهند. در این گونه موارد بدین ترتیب عمل کنید:
- 1- بدنه پمپ محلول و لوله های مجاورش را با بخار گرم کنید.
توجه !
هنگام گرم کردن بدنه پمپ هرگز حرارت را مستقیماً به موتور یا کنترلرهای آن اعـمال نکنید. همچنین حرارت مـستقیم را به هیـچ یک از اتصالات فلنج دار اعمال نکنید. درجه حرارت زیاد می تواند واشر فلنج را از بین ببرد.
- 2- چرخش پمپ بسته را نمی توان مستقیماً مشاده کرد. چرخش پمپ محلول را می توان با نصب یک فشار سنج ترکیبی بر روی شیر سرویس پمپ و خواندن فشار خروجی پمپ بررسی نمود. پس از گرم شدن پمپ و لوله ها، قطع کننده های جریان را از تابلوی برق RESET کرده و مجدداً پمپ ها را START کنید.
اگر پـمپ به طور عـادی بچـرخد، فشـار سنج، فشـاری بالاتر از جـو را نـشان خواهد داد. اگر محفظه و لوله تخـلیه پمـپ به طور کامل مسدود شده باشند، فشار سنج فشار صفر را نشان خواهد داد.
گرم کردن بدنه پمـپ را ادامه دهـید تا زمانی که گیج، فشاری بالاتر از فشار جو را نشان دهد. در صورت خاموش شـدن پمـپ به دلـیل قـطع توسط قطع کننده های جریان، تا 5 دقیقه آنرا مجدداً روشن نکنید.
اگر مبدل حرارتی نیز مـسدود شده باشد، بمحـض بکار افتادن پمپ محلول، کریستال زدایی آن نیز شروع می شود. اگر بطـور خودکار مبـدل حرارتی و لوله های محلول رقــیق مجاور آن کریـستال زدایی نـشدند، با بخار یا شـعله ملایم آنها را گرم کنید. کریسـتال زدایی لوله های سیســـتم پـرج نیـز با گرم کردن به همیـن روش قابل انجام است.
- 3- اگر خط لوله محلول غلیظ از مبدل حرارتی تا نازلهای پاششی ابزوربر مسدود شده باشند، پمپ آب خنک را خاموش کرده و شیر کنترل ظرفیت را باز کنید.کلید محافظ سیکل را بمدت 10 دقیقه در حالت قرار دهید تا محلول کاملاً رقیق شود. در این صورت کل ماشین گرما گرفته و کریستالها حل خواهند شد. اگر کریستال شدن شدید باشد، ممکن است کریستال زدایی کامل 4 تا 6 ساعت بطول انجامد.
وقتی که به دستــگاه گرما می دهید، حبابهای سنسور ترموستاتها را از محل خود خارج کنید تا در معرض گرما قرار نگیرند. پس از کریستال زدایی و قرار گرفتن دستگاه در حالت عادی، آنها را دوباره بازرسی کرده و در محل خود قرار دهید.
نشت یابی چیلرهای جذبی کریر
قبل از راه اندازی اولیه دستگاه تمام اتصالات دستگاه که در محل نصب دستگاه جوش داده شده اند، باید از نظر نشتی آزمایش شوند. بعلاوه پس از انجام تعمیرات هم باید محل اتصالات را تست کرد. اگر نشانه ای از وجود نشتی هوا دیده شد، تمام دستگاه را از نظر نشتی تست کنید.
- 1- مطمئن شوید شیر کمکی برای خلاء کردن دستگاه شیر تخلیه پرج و تمام شیرهای سرویس پمپ ها بسته شده اند.
- 2- با مراجعه به جدول 1 مقدار نیتروژن و R-134a یا R-22 لازم برای آزمایش نشتی را تعیین کنید.
- 3- خلاء دستگاه را با نیتروژن بشکنید. مقدار R-134a یا R-22 ارائه شده در جدول شماره 1 و سپس نیتروژن را به دستگاه اضافه کنید. نیتروژن و مبرد را از طریق شیر کمکی تحت خلاء قرار دادن دستگاه به دستگاه شارژ کنید.
- 4- با استفاده از نیتروژن خشک فشار دستگاه را تا Psig 20 بالا ببرید ولی فشار را از این مقدار بالاتر نبرید.
- 5- در صورت استفاده از هر کدام از دو نوع مبرد R-134a یا R-22 باید از نشت یاب مخصوص آن مبرد استفاده کنید. گاز R-134a دارای اتم فلوئور است و حاوی کلر نیست بنابراین برای تشخیص آن باید از نشت یاب هالوژنی حساس به فلوئور استفاده کرد
- 6- با استفاده از مقدار بسیار کمی گاز مبرد، حساسیت و عملکرد دستگاه نشت یاب را چک کنید. برای اینکار، یکی از شیرهای دستگاه را کمی باز کنید تا نیتروژن به همراه مبرد از آن خارج شود. با قراردادنه دهانه حسگر در دهانه شیر، حساسیت نشت یاب را چک کنید.
- 7- تمام اتصالات را با استفاده از دستگاه نشت یاب تست کنید.
- 8- تمام نشتی ها را برطرف کنید. مجدداً دستگاه چیلر را تحت فشار قرار داد و تست کنید تا از برطرف شدن نشتی مطمئن شوید.
- 9- فشار دستگاه را تا فشار اتمسفر پایین بیاورید و سپس آنرا تحت خلاء قرار دهید.
جدول 1 مقدار مبرد و نیتروژن لازم برای انجام تست نشتی
| نیتروژن (تعداد سیلندرها) | R-134a یا R-22 | مدل دستگاه 16JB | |
| ft 300 | kg | lb | |
| m 5/8 | |||
| 5/1 | 5/1 | 4 | 010,012,014 |
| 5/2 | 0/2 | 5 | 018,021 |
| 5/4 | 5/4 | 10 | 024,028 |
| 0/5 | 0/5 | 11 | 032,036 |
| 5/6 | 5/6 | 14 | 041,047 |
| 0/8 | 0/8 | 17 | 054,057 |
| 0/10 | 0/10 | 22 | 061,068 |
