شارژ گاز چیلر به معنای وارد کردن ماده مبرد به مدار سرمایشی انواع چیلرهای آبی و هوایی است. کارایی و عملکرد مطلوب دستگاههای سرمایشی، مستقیماً به میزان دقیق شارژ گاز بستگی دارد؛ به همین دلیل این کار باید با نهایت دقت و به روش صحیح انجام شود. چیلر را میتوان با فریون، بهصورت مایع یا گاز و از نقاط مختلف مدار، شارژ کرد. طریق ساده و عملی، شارژ توسط فریون مایع است که بهطور کلی به شکل زیر انجام میگیرد: اگر تمام سیکل خالی باشد، باید پیش از شارژ گاز، آن را وکیوم چیلر و کاملاً عاری از رطوبت کرد. در هنگام شارژ گاز نیز باید تمام اجزای سیستم از جمله پمپ اواپراتور، پمپ کندانسور و شیر برقی روشن باشند؛ فقط کمپرسور چیلر باید خاموش بماند. برای شروع کار، شلنگ شیر کپسول مبرد را به شیر شارژینگ متصل کنید و هوای داخل لوله را تخلیه نمایید (شیر کپسول را باز کرده، مهره کلهقندی شیر شارژینگ را شل کنید تا هوا خارج شود و سپس دوباره ببندید). در ادامه، درجه تنظیم ترموستات را پایین بیاورید، کمپرسور را روشن کنید و بهتر است برای شارژ، شیر سولونوئید را برقدار کرده و شیر شارژ گاز را اندکی باز نمایید.
کاربرد شارژ گاز چیلر
میزان شارژ گاز معمولاً از روی آمپر کمپرسور و پر بودن شیشه سایدگلاس کنترل میشود. شارژ گاز چیلر معمولاً در موارد زیر کاربرد دارد:
- شارژ گاز انواع چیلرهای آبی در خط مونتاژ، هنگام راهاندازی اولیه در کارخانه
- شارژ گاز انواع چیلرهای هوایی که در محل نصب، لولهکشی و راهاندازی میشوند
- شارژ گاز چیلرهایی که تعمیرات اساسی روی آنها انجام شده، یا بهدلیل نشتی، کمبود ماده مبرد پیدا کرده و نیاز به شارژ مجدد دارند
- شارژ گاز چیلرهای کوچک و مینی چیلرهای صنعتی که ظرفیت شارژ محدودتری دارند
شیر شارژ گاز
شرح عملیات شارژ مبرد چیلر
بهطور کلی شارژ گاز چیلر به دو روش اصلی انجام میشود که هرکدام کاربرد متفاوتی دارند:
| روش | کاربرد اصلی |
|---|---|
| شارژ از مدار مایع | شارژ اولیه سیستمی که مدار آن کاملاً خالی و وکیوم شده است |
| شارژ از مدار مکش (فشار ضعیف) | جبران کمبود گاز در دستگاههای در حال کار یا سیستمهای کوچک |
روش اول: شارژ گاز از مدار مایع (شارژ اولیه سیستم خالی)
شارژ گاز از خط مایع
این روش زمانی انجام میشود که دستگاه با پمپ واکیوم کاملاً تخلیه شده و آماده شارژ گاز است. در این روش میتوان مقدار زیادی مبرد را در زمان کوتاهی وارد سیستم کرد. مراحل انجام کار به شرح زیر است:
- برای انجام شارژ گاز، به گیج مانیفولد نیاز است. پس از آماده کردن سیستم، شلنگهای گیج مانیفولد را به محلهای مورد نظر وصل کنید. در این روش، شارژ گاز از مدار مایع و از طریق شیر شارژ گاز انجام میشود (این شیر در چیلرها معمولاً بین سرویس والو و فیلتر درایر قرار دارد یا مستقیماً روی فیلتر درایر نصب شده است).
- شیر روی کپسول گاز و شیر گیج مانیفولد را باز کنید و مهره شلنگ شارژ گاز، در محل اتصال به شیر شارژ گاز، را کمی شل کنید تا هوای داخل شلنگها خارج شود. پس از اطمینان از تخلیه هوا، مهره شلنگ متصل به شیر شارژ گاز در مدار مایع را محکم کنید.
- اکنون سیستم آماده شارژ گاز است. اگر کپسول گاز مبرد فاقد شیرهای مجزای مایع و گاز باشد (در کپسولهایی که شیر مجزا دارند، ابتدا شیر حالت گاز را باز کنید)، در حالتی که کپسول بهصورت ایستاده قرار دارد، شیر روی آن و شیر شارژ گاز در مدار مایع را باز کنید تا گاز مبرد وارد سیستم شود؛ اجازه دهید فشار داخل سیستم به ۵۰ پوند بر اینچ مربع (psi) برسد. سپس کپسول مبرد را وارونه کنید تا تمام گاز داخل آن به سیستم شارژ شود.
پس از ورود مبرد به سیستم، بهدلیل کاهش ناگهانی فشار، مبرد به سرعت تبخیر شده و برودت ایجاد میکند. به همین دلیل، هنگام شارژ گاز به چیلرهای آبی حتماً باید پمپهای آب اواپراتور و کندانسور در حال کار باشند (در چیلرهای با کندانسور هوایی، پمپ اواپراتور و فنهای کندانسور را روشن کنید).
- پس از اینکه مقداری ماده مبرد به سیستم شارژ شد، فشار داخل دستگاه و کپسول یکسان میشود و شارژ گاز از کپسول به سیستم متوقف میگردد. در این حالت شیر برقی مدار مایع را برقدار کرده، سرویس والو را ببندید و کمپرسور را روشن کنید تا دستگاه پمپ دان (Pump Down) شود.
- پس از انجام پمپ دان، کمپرسور را خاموش کنید. از آنجا که فشار داخل کپسول از فشار سیستم بیشتر است، شارژ گاز بهخودیخود ادامه مییابد. وقتی فشار کپسول با فشار سیستم یکسان شد، عملیات پمپ دان را دوباره تکرار کنید تا شارژ گاز سیستم کامل شود.
- پس از شارژ کامل، شیر سرویس مدار مایع را باز کرده و سیستم را به کار بیندازید. اگر از طریق سایت گلاس حباب در مدار مایع دیدید، شارژ گاز را ادامه دهید تا حبابی مشاهده نشود.
- در پایان، بگذارید دستگاه به مدت ۳۰ دقیقه کار کند. اگر پس از این مدت هیچ حبابی در سایت گلاس دیده نشد، شیر شارژ گاز و شیرهای گیج مانیفولد را ببندید و بهآرامی شلنگ و کپسول را از سیستم جدا کنید (ابتدا حتماً شیر کپسول گاز را ببندید و سپس شلنگ شارژ گاز را جدا کنید).
در صورت وجود نشتی در سیستم، پیش از شارژ گاز باید حتماً فیلتر درایر و روغن کمپرسورها تعویض شوند و در صورت لزوم، سیکل تبرید نیز شستشو داده شود. اگر خرابی به دنبال سوختگی الکتریکی کمپرسور رخ داده باشد، معمولاً باید مراحل اسیدشویی چیلر نیز پیش از شارژ نهایی انجام شود تا اسیدهای باقیمانده در سیکل، به کمپرسور جدید آسیب نزنند.
در حین عملیات شارژ گاز، بهمرور فشار داخل کپسول کاهش مییابد. برای حفظ فشار کافی و تسریع در شارژ، میتوان کپسول مبرد را در آب با دمای ۴۰ درجه سانتیگراد قرار داد تا تمام گاز آن تخلیه شود. هرگز کپسول ماده مبرد را با شعله یا مشعل گاز دستی گرم نکنید.
گرم کردن کپسول با آب گرم
باید توجه داشت که میزان دقیق شارژ گاز مبرد، باید با اندازهگیری سوپرهیت و بهوسیله دستگاه مناسب تعیین شود. در چیلرهای تراکمی، میزان سوپرهیت معمولاً باید در محدوده ۶ تا ۱۰ درجه سانتیگراد باشد.
شارژ گاز چیلر با مبرد ترکیبی سری ۴۰۰
شارژ گاز مبردهای سری ۴۰۰
مبردهای سری ۴۰۰ در دسته مبردهای زئوتروپیک (Zeotropic) قرار میگیرند که در مقاله خواص مبرد می توانید مطالعه کنید؛ یعنی مخلوطی از چند مبرد با فشار بخار متفاوت در دمای یکسان هستند. ترکیب این مبرد در حالت گازی، با ترکیب آن در حالت مایع متفاوت است؛ به همین دلیل این مبردها باید حتماً بهصورت مایع به سیستم شارژ شوند. در صورت بروز نشتی در این مبردها، باید کل مبرد باقیمانده تخلیه و سپس شارژ گاز از ابتدا انجام شود.
تکنسینها معمولاً از شفاف بودن سایت گلاس برای تشخیص کامل بودن شارژ استفاده میکنند، اما در این مبردها، حتی در حالت شارژ کامل نیز ممکن است حباب کمی دیده شود. بنابراین باید مراقب افزایش بیشازحد شارژ مبرد بود.
روش دوم: شارژ گاز از مدار مکش (فشار ضعیف)
این روش برای دستگاههایی که در حال کار هستند اما بهدلیل نشت گاز، کمبود ماده مبرد پیدا کردهاند، و همچنین در سیستمهای کوچک سرمایشی، از طریق شیر مکش کمپرسور انجام میشود:
- در این روش نیز از گیج مانیفولد استفاده میشود. پس از آماده کردن دستگاه، کپسول حاوی ماده مبرد را در حالت ایستاده قرار دهید و شلنگ گیج مانیفولد را به شیر مکش و کپسول مبرد متصل کنید؛ سپس مطابق روش قبلی، شلنگها را هواگیری کنید.
- پس از هواگیری شلنگها، سیستم آماده شارژ گاز است. شیر روی کپسول را باز کنید و با باز کردن شیر گیج مانیفولد (که شلنگ آن به شیر مکش کمپرسور متصل است)، یک دور شیر مکش کمپرسور را ببندید تا مجرای فرعی آن باز شود؛ سپس کمپرسور را روشن کنید تا گاز مبرد از کپسول و اواپراتور، همزمان داخل کمپرسور مکیده شود. با ادامه شارژ، فشار داخل کپسول کاهش یافته و بدنه آن سرد میشود؛ در نتیجه سرعت ورود مبرد به سیستم کم میشود. در این حالت، کپسول را داخل ظرف آب گرم با دمای ۴۰ درجه سانتیگراد قرار دهید تا مبرد سریعتر وارد دستگاه شود.
- در حین کار کمپرسور و ادامه شارژ گاز، وضعیت سایت گلاس را بهطور مداوم کنترل کنید. بهمحض اینکه دیگر حبابی در آن دیده نشد، عملیات شارژ را متوقف و کمپرسور را خاموش کنید. سپس شیرهای روی کپسول، گیج مانیفولد و شیر شارژ گاز در مدار مکش را ببندید (شیر مکش کمپرسور را تا انتها باز کنید تا منفذ فرعی آن بسته شود)، کپسول و شلنگ را از سیستم جدا کنید و دستگاه را برای بهرهبرداری راهاندازی نمایید.
افزایش فشار کندانس بر اثر شارژ بیشازحد
شارژ گاز در چیلرهای جذبی
شارژ گاز در چیلرهای جذبی با چیلرهای تراکمی تفاوت اساسی دارد؛ در این نوع چیلرها بهجای فریون، از آب مقطر بهعنوان مبرد و محلول لیتیوم بروماید بهعنوان جاذب استفاده میشود. برای اطلاع از مراحل دقیق این فرآیند، مقاله دستورالعمل شارژ محلول لیتیوم بروماید و مبرد چیلر جذبی را مطالعه کنید.
سوالات متداول
بهترین زمان برای شارژ گاز چیلر چه موقع است؟
پس از تعمیرات اساسی، تعویض قطعات مدار مبرد، یا زمانی که بهدلیل نشتی افت فشار و کاهش کارایی دستگاه مشاهده شود.
علائم کمبود شارژ گاز چیلر چیست؟
افت فشار مکش، افزایش دمای آب خروجی از اواپراتور، افزایش آمپر کمپرسور نسبت به حالت عادی و مشاهده حباب در سایت گلاس، از مهمترین نشانههای کمبود شارژ گاز هستند.
سلام ممنون از اطلاعات کامل وجامع که دراختیار ما گذاشتین
سلام اگر در هیچ حالتی شیر به حالت ساکشن نرود مشکل از چه چیزی میتواند باشد
سلام
اندکی سوال نامفهوم هست.
ممنون میشم دوباره واضح تر سوال بپرسید
با درود بسیار سپاسگذار از توضیحات کامل وقابل فهم برای یک تعمیر کار ؛واقعا بسیار عالی ودقیق بدون هیچ نکته نامفهومی توضیح داده اید خسته نباشید
بسیار عالی ورساننده مفهوم
با درود وخسته نباشید ؛بسیار سپاس از توضیحات بسیار عالی وقابل فهم برای یک تعمیر کار ؛مطلب کاملا روشن وبدون هیچ نکته نامفهومی بیان شده