اسیدشویی چیلر از جمله اقدامات مهم برای سرویس چیلر و بهبود عملکرد، افزایش راندمان و بهبود انتقال حرارت در مبدلهای حرارتی است. در این مقاله بهطور کامل نکات مربوط به اسیدشویی و اقدامات لازم برای انجام این کار را شرح میدهیم.
رسوب چیست؟
رسوب که در انگلیسی Scale نامیده میشود، دارای نمکهایی مانند کلسیم، سدیم و منیزیم است. با توجه به دما و شرایط سختی آب، این نمکها شروع به رسوبگذاری میکنند و همانند یک عایق عمل میکنند که مانع انتقال حرارت در چیلر شده و سطح مقطع لولهها را نیز کاهش میدهد. رسوب امری اجتنابناپذیر در مبدلهای چیلر است که معمولاً ضریب رسوبگذاری در طراحیها در نظر گرفته میشود. در چیلر تراکمی و جذبی، این رسوبگذاری در آب کندانس برج خنککننده رخ میدهد و در لولهها و مبدلهای حرارتی مینشیند. سختی آب مصرفی برج خنککننده تأثیر مستقیمی روی سرعت رسوبگذاری دارد؛ برای شناخت بهتر این موضوع میتوانید مقاله شناخت آب و انواع سختیگیر آب را مطالعه کنید.
در سرویس چیلر جذبی، این رسوب در قسمت ابزوربر و کندانسور باقی میماند. وجود این رسوب در داخل لولهها موجب کاهش انتقال حرارت و افزایش خوردگی میشود که از نشانههای آن، کاهش مقدار جذب در ابزوربر، افزایش سطح مبرد در اواپراتور، افزایش فشار و خروج دستگاه از وکیوم، و در نهایت کاهش ظرفیت چیلر است؛ بنابراین باید هر ساله برای سرویس چیلر، لولههای ابزوربر و کندانسور بازدید شود و در صورت نیاز اسیدشویی گردد.
رسوبگذاری در چیلرها
در چیلرهای تراکمی آبخنک، رسوبگذاری فقط به کندانسور محدود میشود؛ وقتی رسوب اتفاق میافتد، باعث افزایش فشار دیسشارژ میشود که در نهایت باعث قطع عملکرد چیلر توسط کنترلکنندههای پرشر میگردد. این افزایش فشار باعث کاهش ظرفیت دستگاه، بالا رفتن دمای دیسشارژ، سوختن الکتروموتور کمپرسور چیلر و شکستن سوپاپهای آن میشود.
به همین دلیل باید هر ساله دربهای ابتدا و انتهای کندانسور باز شود و میزان رسوب در لولهها مشاهده و در صورت نیاز، راهکار اسیدشویی اجرا شود. اگر خوردگی لولهها به مرحله پیشرفته رسیده باشد و اسیدشویی بهتنهایی کافی نباشد، خدمات ریتیوب چیلر (تعویض لولههای چیلر) راهکار مناسبتری خواهد بود.
چه زمانی نیاز به اسیدشویی چیلر داریم؟
تشخیص بهموقع نیاز به اسیدشویی، از بروز آسیبهای جدیتر به کمپرسور و مبدلها جلوگیری میکند. مهمترین نشانههایی که معمولاً نیاز به اسیدشویی چیلر را نشان میدهند عبارتاند از:
- افزایش تدریجی فشار دیسشارژ کمپرسور نسبت به شرایط عادی کارکرد
- افزایش اختلاف دمای آب ورودی و خروجی کندانسور (Approach Temperature) نسبت به مقدار طراحی
- کاهش ظرفیت برودتی چیلر بدون تغییر در بار مصرفی ساختمان
- در چیلرهای جذبی: افزایش سطح مبرد در اواپراتور و افت مقدار جذب در ابزوربر
- مشاهده مستقیم رسوب هنگام باز کردن دربهای ابتدا و انتهای کندانسور در بازدید دورهای
انواع رسوب و روش مناسب رفع آن
نوع رسوب، روش مناسب برای از بین بردن آن را تعیین میکند؛ جدول زیر این موضوع را خلاصه میکند:
| نوع رسوب | مشخصات ظاهری | روش رفع |
|---|---|---|
| گلولای (ناشی از گردوغبار) | نرم، قابل جداسازی مکانیکی | برس سیمی مخصوص |
| کلسیم و منیزیم | خاکستری مایل به سفید، پودری | اسید کلریک یا اسید سولفامیک |
| سیلیسدار | خاکستری مایل به سفید، غیرپودری | اسید هیدروفلوریک |
اسید دیاسکلر
رسوبزدا یا دیاسکلر (Descaler) محلول شیمیایی است که برای رسوبزدایی از انواع سطوح در تأسیسات سرمایشی و گرمایشی به کار میرود. این رسوبها بهصورت غیرقابلحل روی سطوح مبدلها و جداره لولهها تهنشین شده و به مرور زمان لولهها و مجاری عبور آب را مسدود میکنند؛ این رسوبها با برخورد اسید، بهسرعت تشکیل حباب میدهند.
نحوه اسیدشویی چیلر
در اسیدشویی چیلر معمولاً از اسید هیدروکلریک یا اسید سولفامیک با غلظت ۲۳٪ تا ۲۷٪ استفاده میشود. اسید مادهای بسیار خورنده برای فلزات رنگی از جمله مس است؛ بنابراین حتماً باید از اسید همراه با اینهیبیتور (Inhibitor) مناسب برای لولههای مسی استفاده شود. اینهیبیتور یا ضدخورنده، مادهای است که همراه با اسید استفاده میشود تا از خوردگی، واکنشهای شیمیایی مخرب و سوراخ شدن لوله مسی جلوگیری کند.
در صورت استفاده از اسید فاقد اینهیبیتور، رنگ لوله مسی به کات کبود درمیآید که نشانه آسیبدیدگی لوله است. این محلول ضدخورنده برای لولههای فولادی کربناستیل نیز بسیار خورنده است؛ به همین دلیل باید حتماً شیرهای ورودی و خروجی کندانسور بسته و از کور کردن مناسب شیرها اطمینان حاصل شود تا آسیبی به لولههای مدار برج وارد نشود.
برای یک اسیدشویی صحیح، باید مقداری از رسوب برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال شود تا نوع اسید و دز مناسب مشخص گردد.
اسیدشویی چیلر ۱۶۰ تن کریر
تهیه اسید برای اسیدشویی چیلر باید از شرکتهای معتبر صورت گیرد تا از کیفیت اسید، درصد غلظت آن و وجود اینهیبیتور مناسب اطمینان حاصل شود.
مراحل اجرای اسیدشویی چیلر
- باز کردن سر و ته کندانسور و بازرسی میزان رسوبگذاری
- در صورت انسداد، رفع آن با میله مناسب و نوک برنجی (استفاده از میله نامناسب یا نوک تیز میتواند به لولهها آسیب برساند)
- جدا کردن مدار آب برج خنککننده از کندانسور و تخلیه کامل آن
- اتصال بشکه پلاستیکی، پمپ اسیدشویی و شلنگ مناسب به ابتدا و انتهای کندانسور
- چرخش اسید در مدار، برخلاف جهت جریان معمول آب کندانسور
- شستوشوی کامل مدار با آب پس از اتمام اسیدشویی
- خنثیسازی و شستوشوی نهایی مدار با سود سوزآور
اتصالات استفادهشده در مدار اسیدشویی باید از جنس تفلون باشند تا هنگام اسیدشویی خورده نشده و آسیب نبینند.
اسیدشویی چیلر ۶۰ تن کریر
راه تست تکمیل بودن اسیدشویی، افزودن مقداری اسید تازه به محلول است: اگر کف تشکیل شد، یعنی کندانسور هنوز رسوب دارد و باید فرآیند ادامه یابد؛ اگر کف تشکیل نشد، یعنی کندانسور کاملاً تمیز شده است. پس از اسیدشویی و شستوشوی نهایی، چیلر آماده راهاندازی مجدد است؛ برای چیلرهای جذبی نیز میتوانید مراحل کامل را در مقاله راهاندازی چیلرهای جذبی مطالعه کنید.
واکنش اسید با رسوبات داخل چیلر و کف کردن اسید
سود سوزآور یک ماده قلیایی قوی است که برای خنثیسازی اسید استفاده میشود؛ همچنین با توجه به خاصیت چربیبری آن، آلودگیها و چربیهایی که از طریق هوا وارد مدار باز برج خنککننده شدهاند را نیز کاملاً میشوید. برای اطلاعات بیشتر درباره نگهداری این مدار، مقاله سرویس و نگهداری برج خنککننده میتواند مفید باشد.
در اسیدشویی چیلر حتماً باید از پمپ مناسب با تیغههای غیرفلزی استفاده شود.
هیچگاه اسید را به سیستم لولهکشی فاضلاب وارد نکنید، زیرا اسید بسیار خورنده است و باعث آسیبدیدن آن میشود؛ حتماً قبل از تخلیه، اسید را با مواد قلیایی خنثی کنید.
موارد ایمنی اسیدشویی کویلها و چیلر
اسید در واکنش با رسوب، حباب و لرزش شدید در شلنگ و مدار تولید میکند؛ بنابراین باید از محکم و سفت بودن اتصالات اطمینان حاصل شود. تجهیزات ایمنی لازم برای اسیدشویی عبارتاند از:
- ماسک مناسب
- لباس مقاوم در برابر مواد شیمیایی
- کفش ایمنی مناسب
در صورت ریختن اسید روی چشم یا صورت، حتماً باید بلافاصله با آب فراوان شستشو داده شود. همچنین واکنش آب با اسید شدید و گرمازاست؛ حتماً باید اسید را به آب اضافه کرد، نه آب را به اسید. رعایتنکردن این ترتیب میتواند باعث پاشش و آسیب جدی شود.
مقدار اسید مورد نیاز، بر اساس حجم کل کندانسور، بشکه و شلنگهای مدار اسیدشویی تخمین زده و تعیین میشود. برای اطمینان از انجام صحیح فرآیند و جلوگیری از آسیب به تجهیزات گرانقیمت چیلر، بهتر است اسیدشویی توسط تیم متخصص و باتجربه اسیدشویی منبع کویلدار بهفیکس انجام شود.
سوالات متداول درباره اسیدشویی چیلر
هر چند وقت یکبار باید چیلر اسیدشویی شود؟
دوره اسیدشویی به کیفیت آب برج خنککننده و شدت رسوبگذاری بستگی دارد؛ در بیشتر موارد بازدید سالانه کندانسور و اسیدشویی در صورت مشاهده رسوب، کافی است.
آیا اسیدشویی چیلر را میتوان شخصاً انجام داد؟
با توجه به خطرات ایمنی کار با اسید و حساسیت لولههای مسی و فولادی به خوردگی، انجام این کار توسط تکنسینهای آموزشدیده و با تجهیزات مناسب توصیه میشود.
آیا اسیدشویی به لولههای چیلر آسیب میرساند؟
اگر اسید بدون اینهیبیتور مناسب یا با غلظت نادرست استفاده شود، احتمال آسیب به لولهها وجود دارد؛ استفاده از اسید استاندارد همراه با ضدخورنده مناسب، این ریسک را بهطور کامل برطرف میکند.
تحریریه گروه فنی مهندسی به فیکس
برداشت از مطالب سایت تنها با ذکر منبع و لینک سایت مجاز میباشد
ممنون از اطلاعات خوب و جامع در مورد اسید شویی
عالی بود
با سلام. مواد لیتیوم بروماید چیلر قبل از اسید شویی باید از چیلر خارج بشن؟
سلام بستگی به عمر چیلر دارد اما بهتر است که این اتفاق بیفتد
سلام، برای کندانسوری که لوله های آن از جنس مس است جه نوع اسید و با جه غلظتی مناسب است و اینهیبیتور برای جلوگیری از خورندگی مس، از جه ماده ای و با چه غلظتی باید استفاده کرد
سلام وقت شما بخیر
لطفا مقاله شستشوی لوله های چیلر جذبی را مطالعه بفرمایید.
سلام ممنون بابت اطلاعات مفیدتون. آیا نیاز هست که هر سال این کار انجام شود؟
سلام وقت بخیر
با توجه به شرایط سختی آب باید هر ساله درب واتر باکس باز گردد و میزان رسوب چک گردد.
سلام وقت بخیر برای اسید شویی سر سیلندر کمپرسور های امونیاکی میتوان از سیستم گردش اب ان با همان پمپ های اب استفاده کرد
مطالب مفیدی بود تشکر
با سپاس از مطالب مفید
آیا خرابی کمپرسور پس از اسیدشویی به عدم استفاده از مایع خنثی کننده مرتبط است؟
درود وقت بخیر
پیشنهادی درجهت همکاری متقابل جهت حذف کامل اسید شویی با کمترین هزینه و ۱۰۰درصد محافظ محیط زیست و بدون قطع مدار و حتی بدون نیاز به تخلیه رسوبات ودرکمترین زمان ممکن که قطعا عملکرد تیم شما در جهت خدمت رسانی به مکانهای بیشتری را دربر دارد که درصورت تمایل خوشحال به اطلاع رسانی بیشتر به بزرگوارن و همکاری متقابل میشویم.
باتشکر فراوان
نامداری